Avrupa’da, Atina’dan sonra en eski ikinci büyük şehir olan Roma, İtalya yarımadasının ortasında, Tiber (Tevere) ırmağının iki yakasında ve yedi tepe üzerinde kurulmuştur. Tarih boyunca önemi olan bu tepeler şu adları taşır: Capitoliro (Campidoglio), Palatino, Aventino, Celio, Esquilino, Viminale, Quirinale. Ayrıca, alçak üç tepe daha vardır: Gianicolo, Vaticano, Pincio.

Şehir, kuzeydoğudan Sabine, güneyden de Alban dağları ile çevrilidir, denizden 25 km. kadar içeridedir. Tiren Denizi’ne dökülen Tiber nehrinin kıyısındaki Lido di Ostia, Roma’nın hem plajı, hem de iskelesidir.

Ne zaman gitmeli? Ne giyinmeli?

Roma’nın hava durumunun Türkiye’nin batı kesiminden çok da büyük bir farkı yok. Yazın oldukça sıcak, kışın ise İstanbul’da ne derece soğuk oluyorsa burada da durum aynı. Dolayısıyla kıyafet seçiminizi de bu yönde yapabilirsiniz.

‘‘Bütün Yollar Roma’ya Çıkar’’

Roma, daha eski çağlarda, İtalya’nın öteki şehirlerine birçok yollarla bağlıydı. Bundan dolayı «Bütün Yollar Roma’ya çıkar» sözü ünlüdür. Bugün de Roma, güzel, düzgün yollarla, Kuzey ve Güney İtalya’ya, Avrupa’nın büyük merkezlerine bağlıdır. Bu yollardan bir kısmı eski Romalılar’dan kalmadır. Ayrıca, şehrin demir yolu ve hava yolu ile de İtalya’nın öteki şehirlerine, ayrıca Avrupa’ya düzenli bağlantısı vardır.

400 km. kadar uzunluğu olan Tiber (Tevere) ırmağı kuzeyden gelerek, Roma’yı ikiye böler ve güney batıya yönlerek Tiren Denizi’ne dökülür. Bu iki bölüm birbirine eşit değildir; şehrin büyük bir kısmı ırmağın doğu yakasındadır. Birçok köprü iki yakayı birleştirir. Yazın Tiber’in suları azalır, kışın toprak renginde akar, üzerinde ancak küçük tekneler işler.

Roma «eski» ve «yeni» diye ikiye ayrılır. Pincio Tepesi’nden Capitolono’ya kadar uzanan, içine Campo Marzio’yu da alan batı bölgesi «eski» şehirdir. Tarihî anıtların çoğu bu bölgede bulunur. Şehrin doğu kesimi, özellikle XVIII., XIX. yüzyıllarda daha çok gelişen, geniş bulvarlarla, modern yapılarla süslü «yeni» şehirdir.

Roma’nın Tarihî Zenginlikleri

Şehrin her köşesinde tarihî bir zenginlik vardır. Batı kesiminde, Tiber’in öbür yakasında ayrı bir devlet sayılan, Papalık merkezi Vaticano (Vatikan) ile San Pietro Kilisesi bulunur. Ordusu, bayrağı, radyosu, postahanesi, özel demiryolu istasyonu ile «devlet içinde devlet» olan Vatikan Roma’ya ayrı bir özellik verir.

Dünyanın yüzölçümü olarak en küçük ülkesi Vatikan’ı da sınırları içerisinde barındıran Roma, aslında her iki ülkeninde başkenti sayılıyor.

Roma’da yalnız Eski Roma eserleri değil, Yeniçağ’a ait sayısız sanat eserleri de bulunur. Şehrin her köşesinde, eski kiliseler, saraylar, konaklar, ünlü İtalyan sanatçılarının elinden çıkma anıtlarla heykeller vardır.

Gezilecek Yerler

Termini İstasyonu’nu başlangıç noktası alarak anlatmaya başlıyorum J. Termini’nin önünden Kolezyum’a kadar inen caddenin adı Via Cavour. Roma’nın en önemli dini yapılarından biri olan Santa Maria Maggiore Bazilikası da burada yer alıyor. Hikayeye göre, Meryem Ana Papa’nın rüyasına girer ve ona bir kilise inşa etmesini, bu kilisenin yerini de yarın karla işaretleyeceğini söyler. Ertesi sabah yaz ortasında olmalarına rağmen kilisenin bugün bulunduğu yere kar yağar. Kilise Meryem Ana’ya adanır ve her yıl 5 Ağustos’ta kubbesinden beyaz çiçekler serpiştirilerek kutlanır.

Caddenin sonunda tüm ihtişamıyla Kolezyum karşılıyor sizleri. Kolezyum 50bin kişi kapasitesi ile dünyanın en büyük Amfiteatr’ı ve aynı zamanda Dünyanın 7 Harikasından biri. İnşası 8 yıl, açılış törenleri 100 gün süren Kolezyum’un, sadece açılışında 5binden fazla hayvan ve bir o kadar da insan öldürülmüş.Gladyatörler, köleler, suçlular ve savaş esirlerinden seçilerek eğitilir, birkaç müsabakadan sağ kurtulsalar bile 30 yaşına gelmeden, sıkı eğitim şartlarından ve vücutlarında açılan yaralardan dolayı ölürlermiş. Kolezyum’da vahşi hayvanlar gladyatörlerle ya da hayvanlar birbirleriyle dövüştürülür ve bu gösteriler zevkle izlenirmiş. Ayılar günlerce aç bırakılıp sonrasında zırhsız ve silahsız gladyatörlerle dövüştürülürlermiş, oldukça vahşice!

Çok uzun kuyruklar beklememek adına bileti internetten almakta fayda var, ya da bizim gibi kapanışına bir saat kala giderseniz kolaylıkla içeri girebilirsiniz. İçeride hayvanları ve insanları ölüme götüren hücrelerden ve koridorlardan başka pek bir şey bulunmuyor.

Kolezyum’un önünden başlayan ve Piazza Venezia yani Venedik Meydanı’na kadar devam eden cadde Fori Imperiali Caddesi. Bu cadde Roma’nın en ünlü caddelerinden biri. Caddenin son bulduğu Venedik Meydanı’nda sizleri devasa bir anıt karşılıyor. Bu anıt İtalya’nın ilk kralı Vittorio Emanuele II için yaptırılmış. Romalılar bu anıtı şehre hiç yakıştırmamış ve ‘Roma’nın Takma Dişleri’ ‘Düğün Pastası’ gibi alaycı isimler takmışlar.

Burası başkentin ana yollarının birleştiği meydan olduğu için, şehrin merkez noktası kabul ediliyor.

Venedik Meydanı’ndan başlayarak, Piazza del Popolo meydanına kadar devam eden diğer bir ünlü cadde Via Del Corso. Caddenin sonunda yer alan Piazza Del Popolo ise Roma’nın en büyük meydanı. Caddenin sağ tarafında, Roma denilince belkide ilk akla gelen Aşk Çeşmesi, Fontana Di Trevi yer alıyor. Fontana Di Trevi aslında Üç Yol Çeşmesi anlamına geliyor, nedense sadece bizim ülkemizde Aşk Çeşmesi olarak anılıyor   Hem gündüzü hem gecesi mutlaka görülmeli.

Çeşmede deniz atlarının çektiği bir deniz kabuğunun üzerinde binmiş Neptün heykeli bulunuyor. İnanışa göre, çeşmeye arkanızı dönüp, sağ elinizle sol omzunuz üzerinden para atar ve dilek dilerseniz, hem dileğiniz kabul olur hem de Roma’ya tekrar gelirsiniz. Senede ortalama çeşmeye atılan para 1milyon 400bin euro civarındaymış ve her sene toplanan bu paralar bir hayır kuruluşuna gidiyor, oradan da ihtiyaç sahiplerine ulaştırılıyormuş.

Via Del Corso Caddesi’nin sonlarına doğru kesiştiği bir diğer ünlü cadde Via Dei Condotti. Bu cadde daha şık, daha lüks markaların yer aldığı, keyifli ancak her daim çok kalabalık bir cadde. Caddenin kalabalık olmasının bir diğer sebebi ise sonunda Piazza Di Spagna yani İspanyol Meydanı’nın yer alıyor olması. Bu meydanın en önemli özelliği İspanyol Merdivenleri’ne ev sahipliği yapıyor olması. 138 basamağa sahip merdivenlerin en tepesinde eski Romalılardan kalma bir dikilitaş ve Trinita Dei Montia Kilisesi bulunuyor. Bence burası Roma’daki en kalabalık ve en boğucu yer, neden bu kadar popüler olduğunu anlamak güç.

Gelelim Via Del Corso Caddesi’nin sol tarafını gezmeye. Burada ilk olarak benim en sevdiğim hatta hayran kaldığım yapı Pantheon geliyor. Bütün Tanrıların Tapınağı anlamına gelen Pantheon, eski Roma’nın en iyi korunmuş anıtı olarak günümüzde varlığını sürdürüyor. İçeriye giriş ücretsiz.

Pantheon, betondan yapılan ve desteksiz olan dünyanın en büyük kubbesine sahip. Aynı zamanda kralların, ressamların ve mimarların gömülü olduğu bir mezar yeri. Güneşli günlerde kubbedeki delikten giren güneş, penceresiz mahzeni aydınlatıyor. Yağmurlu günlerde ise kubbeden giren yağmur damlaları yerde bulunan minik deliklerden dışarı atılıyor.

Kendi başına ayrı bir ülke olan ama Roma sınırları içerisinde bulunan Vatikan var sırada. Vatikan Müzeleri’ne her ayın ilk Pazar günü giriş ücretsiz, kilometrelerce uzanan kuyruk nedeniyle siz siz olun, bırakın ücretsiz olduğu bir günde gitmeyi, biletinizi online almadan kapısına bile gitmeyin.

Burası dünyanın en küçük devleti, Papa tarafından yönetiliyor, toplam 800 vatandaşa sahip. Katoliklerin ibadet merkezi olan Vatikan, Türkiye’ye vize uygulamıyor ancak İtalya’ya giriş yapmak zorunda olduğunuz için her türlü Schengen almanız gerekiyor San Pietro Meydanı Vatikan’ın merkezi kabul ediliyor, San Pietro Bazilikası da hemen burada bulunuyor. Bu kilise dünyanın en büyük kilisesi olma özelliğini taşıyor. Papa vaazlarını bu kiliseden veriyor. Kilisenin kubbesine çıkılabiliyor, buradan Vatikan’a kuşbakışı bakabilir çok güzel fotoğraflar çekebilirsiniz, biz yapamadık siz yapın..

Burada giydiğiniz kıyafete birazcık dikkat etmeniz gerekiyor, kısa şort, etek ya da dekolte giysiler ile bazilikaya girilemiyor. Vatikan Müzeleri, dünyanın en önemli sanat koleksiyonlarını bünyesinde barındırıyor ve birçok müzeden meydana geliyor. Mutlaka görülmesi gereken en önemli bölüm Michelangelo tarafından tasarlanan Sistine Şapeli.

Dikkat: Sistine  Şapeli’nin içinde video kaydına ve fotoğraf çekimine izin verilmiyor. Görevliler sizi mutlaka uyarıyor. Ancak içeriye girdiğinizde görevli uyarana kadar bir miktar kayıt alabilir yada fotoğraf çekebilirsiniz. İçeride gürültü yapmaya da izin yok. Sessizlik önemli.

NOT: Girişin sol tarafında oturmak için bank benzeri yerler vardı. Boş yer varsa mutlaka oturun. Hem dinlenmiş olursunuz hem de etrafı daha detaylı inceleme fırsatınız olur.

Papa’nın askerleri Vatikan’ın kendi ordusu olmadığı için İsviçre’den geliyor, onlarında kıyafetlerini zamanında Michelangelo tasarlamış ve halen aynı kıyafetleri giyiyorlar. Vatikan Müzeleri’ni ve Sistine Şapeli’ni kapsayan bilet fiyatı kişi başı 16€ + 4€’da bileti online aldığınız için ödüyorsunuz. Vatikan Müzeleri, dünyanın en önemli sanat koleksiyonlarını bünyesinde barındırıyor ve birçok müzeden meydana geliyor. Mutlaka görülmesi gereken en önemli bölüm Michelangelo tarafından tasarlanan Sistine Şapeli. Papa’nın askerleri Vatikan’ın kendi ordusu olmadığı için İsviçre’den geliyor, onlarında kıyafetlerini zamanında Michelangelo tasarlamış ve halen aynı kıyafetleri giyiyorlar. Vatikan Müzeleri’ni ve Sistine Şapeli’ni kapsayan bilet fiyatı kişi başı 16€ + 4€’da bileti online aldığınız için ödüyorsunuz.

Roma’da Alışveriş nerede yapılır ?

Roma’da büyük alışveriş merkezleri yerine tarihi sokaklarda yer alan butikler (Mesela İspanyol Merdivenlerinin karşısında bulunan Via Candotti Caddesi) ve lüks markaların mağazaları var. İpek ürünler, ayakkabılar ve çantalar kendine hayran bıraktırıyor. “Roma’dan ne almadan dönülmemelidir ?” diye soracak olursanız : Toscana şarabı, Limoncello içkiler, dağ çilekli turta, zeytinyağlar, rengarenk makarnalar ve pek tabiki magnet, t shirt ve kupalar.

Roma’da gezilecek ve görülecek yerleri tam anlamıyla keşfetmek için en az 3 gün kalmalı. Bu 4 olur, 5 olur tamamiyle size kalmış.

Benim gözümden Roma böyleydi, umarım beğenmişsinizdir

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Avrupa’nın en romantik şehri olarak kabul edilen Venedik, coğrafi olarak 120 minik adacık ve 400’ ü aşkın köprü barındırıyor. Daracık sokakları, rengarenk boyanmış evleriyle çok fotojenik olmasıyla birlikte; rutubet kokusuyla bir o kadar da kötü kokan bir yer.

Venedik’e Ne Zaman Gidilir?

İtalya’nın iklimi Türkiye’ninkine çok benziyor. Ama Venedik’in dönem dönem yaşanan su taşkınları gibi büyük bir problemi var. Bozulan iklim hareketleri yüzünden yağışların ne zaman artacağı ve ne zaman taşkın olacağını kestirmek zor. Yağmurun yoğun olduğu dönemde meydanların, sokakların sular altında kaldığını da düşünürsek Venedik’e gitmek için en uygun zaman bence Ağustos-Ekim ayları arası.  Biz Ağustos’u tercih ettik.

Venedik küçük bir şehir, bu sebeple turistik bir gezi için bence 2 gün ideal bir süre. Şehirde toplu taşıma sadece “Vaporetto” isimli deniz aracıyla yapılıyor.  Vaporettolar şehrin ortasından geçen ana kanal (ters S şeklinde) “Grand Canal” üzerinde işliyor.

Venedik’te gezmenin tadı “kaybolarak” çıkıyor. Kalabalık ve dar sokakları nedeniyle haritaları takip etmek çok zor. Bu sebeple şehirde belli başlı noktaları belirlemek gerekli bunlar “Rialto köprüsü”, “San Marco Meydanı” gibi belirgin yerler. Bu isimler bazı sokaklarda oklar ile gösterilmiş. Okları takip ederek yolunuzu buluyorsunuz

Nereleri Gezsek?

San Marco Meydanı

Burası Venedik’te anahtar nokta.. Bütün yollar buraya çıkıyor. Turistlerin yoğun, etrafının saray, müze, kilise ve restoranlarla çevirili olduğu geniş bir meydan.

Meydanda San Marco Bazilikası, Dükler Sarayı dikkat çekici yapılardan…

DİPNOT: San Marco’nun güvercinlerinin hikayesi ; Ticaret için Kıbrıs’tan gelen bir tüccar hediye olarak Venedik dükünün karısına güvercin getirir,  Bir süre sonra hediye edilen güvercinlerin sayısı artar ve Venedik’in simgelerinden biri olur…

San Marco bazilikası

1800’lü yıllarda incilin dört yazarından biri olan Aziz Marco’nun kemiklerini korumak adına Bizans tarzında yapılmış. Rönesans döneminde yapılan değişiklik ve eklemelerle günümüzdeki şekline kavuşmuş.

Bazilikaya giriş ücretsiz, çok kuyruk olduğu için internetten rezerve bilet alıp, sıra beklemeden girme şansınız var.

Dükler Sarayı

Bir zamanlar Venedik dükleri tarafından konsey, mahkeme salonu ve konut olarak kullanılmış olan bir yapı. Günümüzde ise müze olarak kullanılıyor. Dükler sarayı 1603 tarihinde yapılmış ünlü  “Ah’lar köprüsü, İç çekiş köprüsü, son nefes köprüsü” olarak adlandırılan bir köprü ile hapishane olarak kullanılmış bir binaya bağlanıyor. Bu köprünün neden bu ismi aldığına gelince; köprüde bulunan pencereler idam mahkumu alanların infaz edilmeye giderken dünyaya son kez baktığı yerlermiş.

Ahlar köprüsü

Gondol

Venedik demek gondol demek J oldukça romantik ve özel bir deneyim.. gondol turları 40 dakika sürüyor, 1 kişi de 8 kişide binseniz fiyat aynı 80 euro, eğer ay ışığında romantik dakikalar geçirmek isterseniz orası ayrı onun fiyatı 100 euro  Gondollar geçmiş yıllarda çöp taşımak, hasta taşımak ve itfaiye aracı olarak kullanılmış günümüzde ise şehir içinde ulaşım ve turistleri gezdirmek için kullanılıyor. Şu anda Venedik’te 400 – 450 kadar gondol var ve yapımları katı kurallarla belirlenmiş. Enleri ve boyları santimi santimine belli. Ayrıca asimetrik olarak yapılıyorlar. Bunun sebebi ise ayakta yolculuk eden gondolcunun dengesini korumak. Gondolculuk ise babadan oğula geçen bir meslek. Gondollar oldukça pahalılar fiyatları 30 bin euro’dan başlayıp 80 bine kadar çıkıyor. Siyah olmalarının sebebi ise ünlü veba salgınına dayanıyor. Salgın sırasında cesetler gondollarla taşındığı için yas rengi olan siyaha boyanıyor…

Venedik’te alışveriş

Venedik’e özgü rengarenk, çeşit çeşit maskelerden bahsetmeliyim… Tarihi 800 yıl öncesine dayanan 1979 yılından bu yana gelenekselleşen Venedik Karnavalı Şubat Ayı’nda düzenleniyor. İnsanlar bu karnavala maskeleriyle, kostümleriyle katılıyorlar. Biz eğer olur da tekrardan Venedik’e yolumuzu düşürse bu sefer kesinlikle Şubat Ayı’nda oraya gitmek istiyoruz. Boy boy ve desen desen maskelerin en ucuzu 5 euro’dan başlıyor.

Varsayımlardan birine göre Avrupa’yı kasıp kavuran ve milyonlarca insanın ölümüne sebep olan büyük veba salgını bu maskelerin çıkış noktasıymış. Veba salgını sırasında insanlar vücutlarındaki yaraları, hastalık izlerini gizlemek ve kokulardan korunmak için takmışlar bu maskeleri. Maskeler daha sonra zengin-fakir sınıf farkını bir nebze olsun ortadan kaldırmak için etkinliklerde takılmaya başlanmış. Maskelerin Bauta, Moretto, Columbino, Larva isimli  çeşitleri var.

Benim gözümden Venedik eksileriyle artısıyla böyledi umarım okurken en az benim gezdiğim kadar keyif alırsınız

Venedik dönüşü hiç planda yokken sırf bindiğimiz trenin güzergâhı üstünde diye buluverdik kendimizi Bologna tren istasyonu durağında. Bu şehirle ilgili bazı genel geçer şeyler dışında pek bilgimiz yok. Hele nereleri gezmemiz gerektiği konusunda hiç. Sonuçta bir yerden başlamak lazım diyerek şehrin içine doğru adımlamaya başlıyoruz.

Öyle bir şehir ki; zaman sanki 1500lere kadar gelmiş, sonrasında devam etmekten vazgeçmiş. Binalar hep kızıl taşlardan, asırlar öncesine ait yapılar. Restoranları, fakülteleri, kemerli üstü kapalı kaldırımları, kuleleri, kiliseleri, arnavut taşlı sokaklarıyla bütün şehir uyum içinde.

Bologna hem bir yemek şehri, hem de tam bir bilgi, kültür şehri. Eğitimde önemli adımlar bu şehirde Bologna süreci adı altında atılmıştır. Bu şehirde hala aktif olarak eğitim veren Bologna Üniversitesi dünyadaki en eski üniversitedir ve 1000 yıla yakın süredir hizmet vermektedir. Eğitime dalıp yemeği unuttum sanmayın. Kıymalı makarna olarak bildiğimiz bolognese soslu spagetti bu şehrimizden çıkmış olup İtalya’nın pizza, makarna gibi ikonik yemeklerinin hepsini buradaki birçok restoranda en lezzetlisinden yeme şansına sahipsiniz.

Gezilecek yerlere geldiğimizde ise dediğim gibi burada da Venedik’te olduğu gibi özellikle ikonik bir tarihi eser, bina, vs aramıyor insanın gözleri. Şehrin kendisini gezerken aldığınız keyif fazlasıyla yetiyor.

Orijinalliğini büyük oranda korumayı başarmış bir şehir. Şehrin içine girdiğinizde modern binaların karşınıza çıkmıyor oluşu orta çağ moduna daha kolay girmenizi sağlıyor.

Tren istasyonundan Via dell Indipendenza (Bağımsızlık Caddesi) boyunca yürüdüğünüzde yolun sonunda Nettuno Meydanı karşılıyor sizi. Burası büyük bir meydan ve devamında Maggiore Meydanı’na bağlanıyor hemen. Bu meydanda yer alan Podestàve Re Enzo Sarayları, San Petronio Bazilikası, Nettuno Çeşmesi görülmesi gereken ve zaten gözden kaçmayacak yapılar. Meydan daha adını bilmediğim birçok önemli yapıyla çevrili. Bu meydanın ve çevresinin Bologna’nın turistik yüzünün büyük kısmını oluşturduğu bir gerçek.

Biraz daha ilerlediğinizde ise sizi İtalya’nın ikiz kuleleri selamlıyor. Bu kuleler tam ikiz değil ayrıca bir tanesi biraz yamuk. Ama Pisa gibi ünlü olmasına yetmemiş bu yamukluk. Uzun olanın adı Asinelli, kısa ve eğik olanın adı ise Garisenda. 12. yy’dan günümüze gelen bu kuleler zamanın zenginleri tarafından inşa edilmiş.

Biz bunları görüp şehirden ayrıldık, aslında biraz da araştırmadan gelmiş olmamız yüzünden göremediğimiz birçok yer vardı. Sizin için daha dolu dolu bir Bologna gezisi diliyorum.

Floransa gezisinin gecesinde çıkıyoruz yola. Amacımız geceyi yolda geçirerek zamandan tasarruf etmek. Tabii yol düşündüğümüzden biraz daha kısa olunca aykırı saatlerde yol almak zorunda kalıyoruz. Saat 2 gibi bindiğimiz trenimiz, sabah 6’ya gelmeden Venedik’te bırakıveriyor bizi.

Gökyüzü bile aydınlanmaya naz yaparken çok fazla seçeneğimiz yok. Mecburen istasyon banklarında geçiriyoruz zamanımızı. Biraz bir şeyler atıştırıp güneşi doğuruyoruz ve turist kalabalığının henüz başlamadığı, ıssız ama bir o kadar güzel Venedik sokaklarına bırakıveriyoruz kendimizi.

Öncelikle şunu demem gerek. Venedik, İtalya’nın diğer şehirleri gibi turistik ögelerle dolu bir şehir değil. Zaten her bir adasıyla kendisi turistik ögenin ta kendisi. Yani elinizde harita şurada şunu görmeliymişiz, burada bunu görmeliymişiz yok. Haritanızı güzelce katlayıp çantanıza koyun, istasyondan ada kompleksine geçmenizi sağlayan köprüyü aşın ve kendinizi Venedik’e bırakın.

Venedik sokaklarında kaybolun derler adayı gezenler. Başarabilirseniz kaybolun kısacası. Önünüze çıkan her tabela sizi önce Rialto Köprüsü’ne (Ponte di Rialto), devamında da San Marco Meydanı’na (Piazza San Marco) yönlendirdiğinden pratikte başarması zor. Şaka bir yana bu tabelalar geziyi oldukça kolaylaştırıyor.

Aralarda küçük küçük meydanları, önü rengarenk çiçeklerle dolu pencereleri olan rengarenk evleri ile gözlerinizin bayram edeceğine emin olabilirsiniz. İstasyondan meydana ulaşmak, tadını çıkara çıkara gezseniz bile 2-3 saatten fazla sürmüyor. O yüzden meydana mutlaka yürüyerek geçin derim.

Venedik maskeleriyle meşhur bir şehir olduğu için hediyelik eşya satan birçok dükkanda birbirinden renkli, çeşitli maskelerle kendinizi eğlendirebilir, hediyelik eşya stoğunuzu doldurabilirsiniz. Özellikle Rialto köprüsü ve etrafı turist alışverişi için birçok dükkan barındırıyor. O bölgede her türlü alışveriş, yeme-içme ihtiyaçlarınızı giderebilirsiniz.

Biz gezmeye devam ettikçe saatler de ilerliyor, turist kalabalığı kendini göstermeye başlıyor. Ada ıssızken ne kadar güzelse, turist kalabalığı ile cıvıl cıvılken de bir o kadar güzel. Turistlerin çoğalmasıyla açılmayan dükkanlar açılıyor, ada daha da şenleniyor.

Tek tük teknelerin geçtiği Büyük Kanal (Canal Grande) turist gezdiren gondollarla doluyor. Büyük Kanal adayı S çizerek dolandığından yürürken birçok kez yolunuz kanalla kesişiyor. Her karşılaşışımızda bir mola verip manzarayla kendimizi tatmin ediyoruz. Bazı bakımsız noktalarını görmezden geldiğinizde gerçekten rüya şehir diyebiliriz Venedik için. O görmezden geldiğimiz noktalar ise çok rahatlıkla çözüme kavuşturulabilir şeyler.

Farklı farklı köprülerle büyük kanalın üzerinden birçok kez geçerek meydana doğru yol almaya devam ediyoruz. Bunlardan en meşhuru da yukarıda adını geçirdiğim Rialto Köprüsü. Diğerlerine göre biraz daha eski, biraz daha büyük. Bu yüzden de biraz daha turistik. Çevresi kuyumcularla, restoranlarla, kafelerle, hediyelik eşya dükkanlarıyla dolu. Burada biraz mola verip tadını çıkarmakta fayda var.

Bu köprüyü geçtikten sonra insan seliyle buluşacağınızSan Marco Meydanı‘na çok kalmadığını anlıyorsunuz. Çünkü daracık sokaklar gittikçe yürünmez bir hal alıyor. Bir süre o kalabalığa tahammül ettikten sonra ise kalabalığın nedenini anlıyorsunuz. Bu ada kompleksinin tarihi merkezi San Marco Meydanı. Farklı rotalar çizerek Venedik’i adımlayan her turist son nokta olarak burada buluşuyor. Burada bazilikasından, Dükler Sarayına, Aziz Mark’ın Çan Kulesinden, Azize Maria’nın Kilisesi‘ne birçok mimari yapıyla buluşmak mümkün.

Buradan diğer adalara ve geriye götüren tekneler olduğu gibi daha zengin gondol ve kemancı içeren seçenekler de mevcut. Biz diğer adaları es geçip (aralarında mezarlık adası, cam adası gibi adalar mevcut.) tekneyle bu sefer büyük kanal üzerinden geri döndük ve Venedik gezimizi tamamladık.

Venedik’te kalmak isterseniz birçok hotel seçeneği mevcut ancak turistik yapısı itibarıyla fiyatlar çok uçuk. Venedik’e sabah gelip akşama doğru ayrılmak bu şehri her şeyiyle görmek isteyenler için belki yeterli olmayabilir ama çoğunluğun ihtiyacını karşılayacaktır. Tavsiyem Bologna’dan buraya günübirlik gelmeniz.

Biz Venedik’i gezerken fazlasıyla keyif aldık. Umarım siz de okurken keyif almışsınızdır ve yardımı dokunmuştur.

Slayt gösterisini görüntülemek için tıklayın.

İşte Da Vincisiyle, Medicisiyle meşhur Floransa. Roma’nın muhteşemliğinden sonra hiçbir şehrin bizi tekrar etkisi altına alamayacağından emindik ama Floransa da bunu neredeyse başarıyordu. Oya pek beğenmedi tabii. Gerçi o Roma’dan sonra gezdiğimiz hiçbir yeri beğenmedi ya neyse

Lafı uzatmayayım. Roma’yı tamamlamak neredeyse akşamı bulduğundan üzerine tren yolculuğunu da katınca Floransa’ya varmamız geceyi buldu. Hızlıca hostelimize yerleştik ve uyuduk. ( Sivrisinekler yüzünden Oya uyuyamamış olabilir. )
Gezimizin her gününde olduğu gibi çalar saatimizi kurup erkenden kalktık. Tatilde de erken kalkacak isek tatilin anlamı ne demeyin bana. İşinize gitmek için bile erken kalkmaya onca çaba sarf ederken seveceğiniz şeyleri yapmak için biraz daha fazlasını yapabilirsiniz bence. Zaten eğer gezmek için erken kalkmaya eriniyorsanız hiç baştan plan yapmayın. Ben gezeceğim günün sabahı olsa da gezsem diye bazen kendiliğimden çok daha erken kalkıyorum. Bak yine lafı dolandırdım bir daha olmayacak söz. Floransa’ya başlayıp bitiriyoruz hemen.

Kahvaltımızı hostelimizin yakınlarındaki Giardini della Fortezza’da(Kale Park) yaptık. 14. yy Floransa’sının duvarlarından birine inşa edilen, zamanında toplantılar, konserler için kullanılan Basso Kalesi’nin parkı. Ortasında yapay bir göl, çevresinde de yürüyüş alanları ve banklar mevcut. Kısacası kahvaltınızı yapmak için bire bir. Özellikle de bizim gibi günün erken saatlerini seçmişseniz tek başınıza parkın tadını çıkarabilirsiniz. Biz çok erken geldiğimizden kalenin içine giremedik tabii. Öyle bir isteğimiz de olmadı itiraf edelim. O yüzden kahvaltımızı yapıp yolumuza devam ettik.

İlk durağımız Floransa Katedrali. Meşhur Duomo. Asıl adıyla Santa Maria del Fiore Katedrali. Floransa’yı dizilerden takip edenlerin tanımakta hiç zorlanmayacağı muhteşem bir eser. Her bir duvarındaki birbirinden ince ayrıntılarla süslenmiş heykelcikler, desenler… Her bir parçası ayrı sanat eseri. Tamamlanması neredeyse 150 yıl süren bu katedral, yanındaki Vaftizhane ve Çan Kulesi ile mutlaka görülmesi gereken yerlerden.

Sıradaki durağımız Floransa’nın Cumhuriyet Meydanı. Bu meydan bir zamanların İtalya’sının merkezi sayılırmış. Antik şehrin merkez noktası. Yenilenme sürecinde burası da elden epey geçirilmiş tabii ki. Bu meydan Floransa’nın meşhur kolonlarından Dovizia Kolonu‘na ev sahipliği yapıyor.

Duomo’dan Signoria Meydanı’na giden yol boyunca bu güzel leydilerle karşılaşmak mümkün. Kendileri kiliseleri için yardım toplarken sizinle de fotoğraf çekiliyorlar. Ben daha bronz görüneyim diye bu beyaz hanımefendiyi seçtim.

Signoria Meydanına geldiğimizde büyük bir kalabalık karşılıyor bizi. Yine Floransa’nın önemli duraklarından birindeyiz. Burada Vecchio Sarayı mevcut. Eskiden Medici ailesine ev sahipliği yapmış yapılardan biri yine. Michelangelo‘nun meşhurDavid Heykeli de bir ara burada sergilenen heykellerin arasındaymış ama görebileceği olası zararlar düşünülerek müzeye taşınmış. Kendisini Güzel Sanatlar Akademisi Galerisi’nde bulabilirsiniz. Biz kalan heykellerle yetindik. Burada yine çok meşhur Uffuzi Galerisi de yer alıyor. Bu galeride Medici ailesinin sanat koleksiyonları sergilenmekte. ISIC kartının, çoğu müzede geçiyor olmasına rağmen burada sadece AB üyesi vatandaşları için geçerli olduğunu öğrenince bozulup “sen almıyorsan biz hiç girmiyoruz” moduna geçtik ve oradan ayrıldık. Aslında girseymişiz iyiymiş. Pişmanım.

Oradan Arno nehrine doğru devam ettiğinizde zaten sizi direkt Vecchio Köprüsü karşılıyor. Bu köprü şehrin en eski en meşhur köprülerinden. Nehrin en dar olduğu yere inşa edilmiş. Şimdilerde üzerini kuyumcular, hediyelik eşya satıcıları doldurmuş durumda. Kapalı çarşı tadında geze geze karşıya geçebilirsiniz. Ortalara doğru yer alan kemerlerden Arno nehrinin tadını çıkarmayı unutmayın.

Pitti Sarayı‘nda sıra. Tabii saraydan çok bahçesinde. Saray bir dönem Mediciler tarafından satın alınmış, yönetim üssü olarak kullanılmış. Değerli eşyalar için hazine odası görevi de görmüş. İlerleyen yüzyıllarda Napolyon döneminde hükümet üssü olarak kullanılmış. Arkasında yer alan uçsuz bucaksız Boboli Bahçeleri de saray müzeleri gezildikten sonra mutlaka görülmesi gereken yerlerden.

Ben eski takılar, tabaklar, dokumalar falan ilgimi çok çekmediğinden Oya’yı müzelere bırakıp attım kendimi Boboli’ye. Yeşille çevrili tüneller, birbirine dolanan desenli yollar, çiçek bahçeleri, havuzlar derken zaman nasıl geçti anlamadım. Bu bahçe de Medici’nin eşi için tasarlanmış. Tüm bahçeyi geze geze bitirdiğinizde(elinize bir harita veriyorlar, öylesi büyük bir bahçe.) sonundaki havuzun ortasında Neptün Heykeli tüm ihtişamıyla sizi beklemekte.

Karşı kıyısından nehir boyunca ilerlediğinizde sizi Michelangelo Tepesi karşılıyor. Çıktığınıza pişman etmeyecek bir Floransa manzarası bekliyor sizi tepede. Gezerken sizi saran doğal sarı, turuncu tonlarının koca şehri de sardığını görmek çok güzel. Önemli yapıların diğer binaların arasından nasıl da görkemle yükseldiğini mutlaka bu tepede izleyin. Uğranması gereken duraklardan.

Selanik gezisi sonrası Roma’ya doğru ilerliyoruz. Patras’tan Ancona’ya doğru yol alan feribotumuzdayız. Superfast isimli bir şirkete ait feribot. Filmlerde okyanus ötesine geziler yapan havuzlu, sinemalı, alışveriş mağazalı, oyun salonlu yatlar olur ya, onlar gibi aynı.

Çok lüks, yataklı odalarına verecek paramız yok tabii bizim. Güverteden sonra bir iyi seçenek olan uçak koltukları seviyesine ayırtmıştık yerimizi. (İnterrail biletlerine rağmen 61 euro vermiştik bunu da belirteyim tekrar.) Seçimimizden de pişman olmadık çünkü odaya sadece uyumaya gittik. Feribotta girilmedik delik bırakmadık tabiri caizse. 18 saat sürecek bir yolculuk için sizi oyalayacak birçok şey var.

Ancona’ya vardığımızda saat 9-10 civarı ama İtalya’da saatlerin bir saat oynadığını hesap etmemişiz alışkın olmadığımızdan. Yani Roma treni için planladığımızdan 1 saat daha fazla bekleyeceğiz. Eh bunu değerlendirmek lazım diyerek veriyorum kendimi yollara. Oya benimle gezmektense istasyon çevresinde bir yerlerde oturmayı tercih ediyor.

Feribotların karaya yanaştığı limanın hemen yanı başında bir ada şeklinde dizayn edilmiş ve eskiden cüzzamlı hastaların karantina altında tutulduğu Mole Vanvitelliana var. Bu geziyi yaptığım zamanlarda bir gezgin kafasında olmadığım için elimdeki görseller oldukça sınırlı sayıda.

Devamına da bir Guiseppe Garibaldi Bulvarı yapıyorum ama nafile. Oya’ya gelmediği için kızamıyorum. Ben de biraz market alışverişi yapıp istasyona dönüyorum ve treni beklemeye başlıyoruz. İtalya’da farklı tiplerde trenler var. Biz yani interrailcılar genelde intercity ve regionale tip trenlere ücretsiz binebiliyoruz. Bu trenlerde koltuk numarası diye bir şey yok. Otobüs gibi bin git. Bizdeki Sakarya-İstanbul treninin biraz daha kaliteli hizmet vereni gibi düşünün. Tek yapmanız gereken interrail biletinize o günün tarihini işlemek. Geçip istediğiniz yere oturun. Hızlı trenle girmek isterseniz bu durumda ek olarak bir ücret ödemeniz gerekiyor ancak çok gözünüzü korkutacak bir meblağ değil merak etmeyin. Neyse çok uzattım, saatimiz geliyor ve Roma’ya doğru yolculuğumuz başlıyor.

Roma Tren İstasyonu’na vardığımızda hava kararıyor. Hızlı ve rahatça gezebilmek için önce hostelimize uğrayıp yüklerimizden kurtuluyoruz. Kaldığımız hostelin ismini hatırlayamayacağım ama tren istasyonunun arka sokaklarında hosteller caddesi gibi bir yer var. Orada birçok seçenek mevcut. Hepsi de gezilecek yerlere yürüme mesafesinde.

Önceliğimiz tabii ki karnımızı doyurmak. O dönemler foursquare vs bizim için yalan olduğundan sokakları gezerken gözümüze çarpan ilk yere oturup yemeye cesaret edebileceğimiz tek seçenek olan pizza margarita sipariş ediyoruz. Salçalı, fesleğenli, mozarellalı yufkamız önümüze geliyor. Böyle dediğime bakmayın tadı tabii ki çok güzel. Ama bizim alışkın olduğumuz kalın hamurlu pizzalardan beklemeyin. Adamlar zevk için pizza yapıyorlar, biz doymak için. Bu arada özelliği İtalya’nın renklerini taşımasıymış. Dönemin kraliçesi Margherita hanım için özel yapılmış. Margheritam çok yaşa!

Dolu mideyle hesaplamalara başlayıp Roma’yı hızlıca ikiye ayırıyoruz. Gece de görülmesi gereken yerleri belirleyip hızlıca onlara doğru yol alıyoruz. Başlamadan önce gece görsellerinin kalitesizliği için üzgün olduğumu belirtmek isterim. O zamanlar tecrübesizlik ve olanakların yetersizliğiyle bu kadar olabildi.

İlk durağımız Cumhuriyet Meydanı, Naiadlar Çeşmesi ve meydana bakan Santa Maria Angeli Kilisesi.

Muhteşem ışıklandırılmış binalarla çevrili yarım daire şeklinde ve 3 ucundan en önemli bulvarlarına bağlanan güzel bir meydan. Ortasında da bir Roma klasiği heykelli, fıskiyeli çeşmelerden, Naiadlar Çeşmesi. Yunan mitolojisinde akarsu kaynağı olan perilerden alıyor adını. Etrafı şaşırmayacağınız üzere turist dolu.

1500lerden kalma bir bazilika olan Santa Maria Angeli de sıra dışı dış mimarisi ve görkemli iç dizaynıyla kısıtlı zamanı olmayanlar için Roma’da görülmesi gereken yerlerden.

Sırada iki Roma klasiği bekliyor bizi. İspanyol Merdivenleri ve Aşk Çeşmesi. Kendimizi atıyoruz Ulusal Bulvar‘a ve sokak isimlerine baka baka, bir yandan en sıradan sokaklarının bile muhteşemliğine hayran ola ola adımlıyoruz Roma’yı.

Sistina Caddesi‘nin sonunda bir kiliseyle baş başa buluyoruz kendimizi ve yeni durağımıza vardığımızı anlıyoruz. Trinita dei Monti Kilisesi‘ndeyiz. Ne alaka demeyin. İspanyol Meydanı’na açılan İspanyol Merdivenleri’nin başında bu görkemli kilise yükseliyor. İspanyol Merdivenleri’ne kadar gelmişken bu kiliseyi es geçmek olmaz. İçine girilemiyor ama yine de değer.

Biz tabii ki kiliseyle çok oyalanmayıp (daha yolumuz uzun gece turu için) merdivenleri inmeye başlıyoruz. Karşımızda cıvıl cıvıl bir meydan bizi bekliyor.Rönesans döneminin sonlarına doğru Fransızlar tarafından inşa edilen bu bina arkasında yer alan katolik manastırına ek olarak yapılmış. Hala özel ayin günlerinde açılmakta.

Geçen her dakika burada biraz soluklanma kararımızın doğruluğuna daha da emin oluyoruz. Ara ara müzik aletleri çalınıyor. İnsanlar merdivenlere yayılmış anın tadını çıkarıyor.

Zamanında tepedeki kiliseye arkadan dolanmak çok zor olduğundan dönemin kralı adına meydandan kiliseye geçişi kolaylaştırmak adına tasarlanmış bu merdivenler ve günümüzde de şehrin önemli simgelerinden biri haline gelmiş. Hem yerlilerinin hem de turistlerin zaman geçirmekten hoşlandıkları bir meydan. En önemli alışveriş caddelerinden biri bu meydandan başlıyor.

Hemen bu meydanın ortasında kayık şeklinde tasarlanmış klasik Roma çeşmelerinden var. Eski Gemi Çeşmesi. Roma’daki çeşmelerin hepsinden su içilebildiği aklınızda olsun.

Şu bahsini geçirdiğimiz meşhur alışveriş caddesine, Condotti’ye dalıyoruz. Corso caddesiyle kısa yolculuğumuzu tamamlayıp Aşk Çeşmesi’ne varıyoruz. Biraz hayal kırıklığı oluyor başta. Çünkü görkemli her tarihi eserine geniş geniş yer bırakan Romalılar bu güzel çeşmeyi binaların arasına sıkıştırıvermişler. Görkeminden bir şey kaybetmemiş tabii ki ama güzel bir meydana açıldığını düşünsenize bu güzelliğin.

Her ne kadar tadına doyum olmasa da bu güzel meydanı ve merdivenlerini geride bırakma vaktimiz geliyor. Çünkü Aşk Çeşmesi bizi bekliyor.

Bu güzel çeşmeyi sadece izlemeyip içine dileğinizle birlikte bozuk paranızı da atarsanız dileğiniz kabul olurmuş ve Roma’ya tekrar gelirmişsiniz. Dilek falan bahane ama sırf tekrar gelebilmek için bahane olması adına bozuk paralarımızı çeşme havuzuna aktarıyoruz. Belediye tarafından bu havuzdan toplanan paralar yardım kuruluşlarına aktarılıyor. Herhangi bir dileğiniz yoksa bile bu bilgi kenarda bulunsun.

Corso caddesine dönüp kalan kısmını da tamamlayıp Venedik Meydanı‘na doğru ilerliyoruz. Burası da önemli meydanlardan biri.

Yine dönemin krallarından birini onurlandırmak için yapılmış muhteşem bir eser daha. 2. Vittorio Emanuele Abidesi. Altare della Patria (Ulusun Mihrabı) olarak da isimlendirilen bu güzel bina görkemli merdivenleri ve heykelleriyle misafirlerini selamlıyor. Özellikle görmeye gelmenize gerek yok. Şehrin merkezinde olduğu için her türlü göreceksiniz.

Roma eserlerini ışıklandırma konusunda da muhteşem bir iş çıkardığı için her eserini hem gündüz hem de gece görmek gerek kesinlikle. Roma tam bir ışıklar şehri. O tarihi dokusunu o kadar güzel ışıklandırmış ki kendinizi bir tabloyu seyredermiş gibi hissediyorsunuz. O tablomsu şıklığı benim yazıdaki görsellerde bulamayacaksınız tabii boşuna aranmayın. Elden bu kadar geldi.

Saat epey ilerliyor. Ertesi gün erken kalkacağız ve önceki 3 geceyi otobüs, tren, feribot gibi araçlarda geçirdiğimizi düşünürsek sağlam bir uykuya ihtiyacımız var. Bu görkemli binanın hemen arkasından Roma Forumu‘nun başlıyor olduğunu ve onun devamında da Kolezyum‘u göreceğimizi bilmek bu dönüşü oldukça zorlaştırıyor ama yarın tüm gün Roma’yı fethedeceğimizden şöyle ucundan bakarak hostelimize kaçıveriyoruz.

Roma’da yeni bir güne günaydın diyoruz.Yolumuz uzun, karnımız aç. Hızlıca bir şeyler atıştırsak da devamına evde olsa yüzüne bakmayacağımız meyve tabaklarıyla takviye yapmak iyi bir fikir gibi geliyor. Meyveleri midemize indirip tok karınla yolumuza devam ediyoruz.

Kolezyum’la başlayacağız güne. Ama tabii ki yol üstündeki yerleri şöyle bir bakmadan geçmek hoş olmaz. Azize Maria Maggiore Bazilikası yol üstünde bizi bekliyor. Aşağıdaki fotoğraf Esquilino Meydanına bakan cephesindeki Paolina Şapelinden. Roma’da bir Vatikan’da olmak üzere üç tane aynı isimli şapel mevcut. İsim tanıdık gelip görsel gelmediyse şaşırmayın.

Sonunda beklediğimiz an: Kolezyum. Keşke gece de görebilseydik. Roma’nın diğer bir simgesi. Zamanında birbiriyle savaşarak zenginleri coşturan gladyatörler şimdi aynı işi onlarla fotoğraf çektirerek yapıyor. Bizim tabii ki ona ayıracak vaktimiz yok, vaktimiz olsa isteğimiz yok. Zaten saatlerce sürecek gibi görünen bir sıra insanları nasıl caydırmıyor insan hayret ediyor. Yine de hakkını vermek lazım içini görmek için sıra beklenmeye değecek nadir yerlerden biri bence.

Daha önce de demiştim Venedik Meydanı ile birlikte Roma Forumu başlıyor ve sonunda da Kolezyum var. Şimdi de arkasından yani Roma Forumunun uzun çevresinden dolanarak tekrar Venedik Meydanı taraflarına dönüyoruz.

Forum çevresini antik kalıntıları seyrede seyrede dönüyoruz. Oldukça büyük bir alan. Eskinden Roma’nın merkeziymiş burası. Ticaret, ibadet, kadın pazarı, iş hayatı için olmazsa olmaz yerlerdenmiş.Alanda birçok tapınak ve bazilika kalıntısıyla karşılaşmak mümkün. Kalıntıları seyrederek yürürken yeni durağımıza varıyoruz.

Yolun sonunda Campidoglio yani Kapitol Tepesi karşılıyor bizi. Yedi Tepe Roma’nın en yüksek tepesi. Kapitol Meydanı’nı saraylar çevreliyor.. Meydanı ise havuzlu heykeller süslüyor.

Panteon’a doğru yol alırken karşımıza Roma kalıntıları çıkmaya devam ediyor. Bu alanın adı ise Largo di Torre Argentina.

Sıra Panteon‘da. Kendileri tüm Tanrıların tapınağı olur. En iyi korunmuş Roma yapılarındandır. Kubbesi çok büyük olup tamamen betondan yapılmış. En tepesinde bir açıklık bırakılmış ama hiçbir şekilde buradan yağmur giremiyormuş.

Sırada Navona Meydanı var. Burada pazarlar kurulurmuş eskiden. Çevresi birbirinden görkemli binalarla sarılı. Meydanda fotoğraf sergileri, müzisyenler misafirlerini şenlendiriyor.

Yavaş yavaş Tiber Nehri’ne yaklaşıyoruz. En güzel şehirler ortasından nehir geçen şehirlerdir derler. Tokat’ı ikiye bölen Yeşilırmak ara ara kafamı karıştırsa da Roma’nın güzelliğinden dolayı inkar edemeyeceğim.

Nehrin karşısına geçme vaktimiz geldi. Vatikan yolcusu kalmasın. Nehrin iki yakası da birçok köprüyle bir araya getirilmiş. Biz en çok işimize gelenden geçiyoruz. Sant Angelo Kalesi‘ne çıkandan.

Nehir de muhteşem görünüyor. Dönüşte nehir yanındaki patikadan dönmeyi aklımızın köşesine not ediyoruz. Nerede kalmıştık, kalede. Cem Sultan’ın bir müddet esir tutulduğu Sant Angelo Kalesi. Zamanında birçok davanın bakıldığı, nice idamların gerçekleştirildiği bir kale. Bu kaleden Vatikan’a gizli bir geçit varmış.

Biz o geçidi kullanmadan uzun yolu tercih ederek Vatikan’a doğru yol alıyoruz.

Papa o sabah 10’da halka vaaz vermiş. Biz biraz da isteyerek kaçırdık. Programımızı çok esnetmek istemedik.

San Pietro Meydanı’na doğru yürümeye devam. Vatikan Binası karşımızda her adımda büyüyor. Burası İtalya’dan bağımsız özerk bir devlet. Katolik mezhebinin merkezi. Meşhur Papa’yı da dinleseymişiz fena olmazmış da bir dahaki sefere artık.

San Pietro Meydanı da Roma gibi heykellerden, dikitlerden nasibini almış.

Vatikan ile birlikte Roma’yı bitirdik ama şuan bu yazıyı hazırlarken gezmediğimiz bir arka sokağından geçip kaçırdığımız öyle yerler görüyorum ki üzülmemek elde değil. Roma’nın hakkını 1,5 günde vermek zor gerçekten. 3 gün ayırmak gerek. Bir bu kadar daha hatta daha fazlası görülmeyi bekliyor. Her sokağı bir tarihi eser ola şehirden başka ne beklersiniz ki!

Gündüz gözüyle başladığımız yere geri dönüyor ve Roma’yı sonlandırıyoruz. İspanyol merdivenleri ve Aşk çeşmesi.