Jerash Nerede, Nasıl Gidilir?

Jerash, başkent Amman’ın 50 kilometre kuzeyinde yer alıyor. Buraya ulaşmak için birçok alternatif mevcut. En kolay yol araba kiralamak. Havaalanına iner inmez veya Amman’da kiralayacağınız araba ile Jerash’a konforlu bir şekilde varabilirsiniz.

İkinci tercih, Amman’ın kuzeyindeki terminalden kalkan otobüsleri kullanmak. Bu tercih çok daha ekonomik olacaktır.

Diğer tercihler ise taksi tutmak veya Amman’dan yapılan turlara katılmak.

Jerash Antik Kenti Giriş Ücreti

Antik kentin giriş ücreti 10 Ürdün Dinarı. Jordan Pass (Ürdün’ün Müze Kart’ı) sahipleri ise ücret ödemiyor.

Jerash Antik Kenti

Jerash, Dünyanın Yeni Yedi Harikasından biri olan Petra’dan sonra Ürdün’ün ikinci önemli arkeolojik alanı. Tarihi M.Ö. 7500 yılına dayanıyor. M. Ö. 2. yüzyılda Helenistik şehir olarak kurulan kent, günümüzde en büyük ve en iyi korunmuş Roma ve Bizans kalıntılarına sahip. Ortadoğu’nun Pompeii’si yakıştırması da buradan geliyor. Ancak bunun çok yanlış bir tabir olduğu konusunda görüşler de mevcut. Jerash, 2004 yılından beri UNESCO’nun Geçici Listesi’nde yer alıyor. Antik kenti gezdiğimiz sıraya göre aşağıda anlatmaya çalıştım.

Antik kente girişi Hadrian Kemeri ile yaptık. İmparator Hadrian anısına M. S. 129 – 130 yılında yapılan kemer 3 adet geçişe sahip. Yüksekliği 22 metreyi bulan kemerin bir benzeri Antalya’da bulunuyor.

Kemeri geçtikten sonra sol tarafta Hipodrom bulunuyor. M. S. 1 – 3. yüzyıl arasında yaptırılan hipodrom, 15 000 kişi kapasiteli. Atletizm oyunlarına ve araba yarışlarına ev sahipliği yapmış bir alan.

Hipodrom’u geçtikten sonra Güney Kapısı’na varılıyor. Burası da Hadrian Kemeri gibi M. S. 130 yılında yapılmış ve 3 kemere sahip. Zamanında şehrin 4 ana girişinden biri olarak kullanılmaktaymış.

Kapıyı geçer geçmez sizi muhteşem bir meydan karşılıyor. Oval Plaza (Oval Forum), Jerash Antik Kenti’nin en etkileyici yerlerinden. Kireç tacı döşemeli alanda 56 adet sütun bulunuyor.

Antik kentin ana caddesi Cardo Maximus. Uzunluğu 800 metre. Oval Plaza’dan Kuzey Kapısı’na kadar devam etmekte.

Cardo Maximus’un ortalarında Nymphaeum adı verilen özenle yapılmış çeşme var. Antik kentin en iyi korunmuş yapılarından. İki katlı olan Nymphaeum, yarım daire şeklinde M. S. 190 yılında inşa edilmiş.

Cardo Maximus üzerinde bulunan Kuzey Tetrapylon antik kentin kuzey tarafında gittiğimiz en son nokta. Dört girişi olan yapı caddelerin kesişim noktasında bulunuyor. Buradan Kuzey Tiyatro’ya doğru yol aldık.

Meclis toplantıları için kullanılan Kuzey Tiyatro, 2000 kişi kapasiteli. M. S. 165 yılında inşa edilmiş daha sonra da genişletilmiş. Depremlerde zarar görse de, restorasyonlar çalışmaları ile günümüze ulaşmış.

Ana caddenin üst tarafında kalan caddeyi kullanarak geri dönüş yoluna başladık. Karşımıza çıkan yapı Artemis Tapınağı. Şehrin en tepe noktalarından birine inşa edilmiş. Koruyucu tanrıça Artemis’e atfedilen tapınak normalde 32 sütun olarak planlanmış, ancak tamamlanamamış.

Buraya Cardo Maximus’tan çıkılan merdivenlerle de ulaşabilirsiniz.

Kiliseler arasından (St. Theodore, St. John ve St. George) geçerek Güney Tiyatro’ya ulaştık. M. S. 1. yüzyılda inşa edilen tiyatro 5000 kişi kapasiteli. Kuzeydeki tiyatro gibi meclis toplantılarının haricinde asıl yapılış sebebi olan performanslara da ev sahipliği yapmış. Yerel kıyafetli Ürdünlüler ise gayda ve bando ile tiyatronun akustiğini göstermek için oradalar. Tabi ki ücretiyle

Antik kente ait son bahsedeceğim yer Zeus Tapınağı. Güney Tiyatro’nun hemen yanında, Oval Plaza manzaralı tapınak, M. S. 162 yılında inşa edilmiş.

Tabi ki antik kent anlattıklarımla sınırlı değil. Birçok başka yapının kalıntıları da (kilise, katedral gibi) alanda bulunmakta. Burayı gezmek için 2 – 3 saat yeterli olacaktır. Jerash’a kadar gelmişken şehrin 20 kilometre kuzeybatısındaki 12. yüzyıl eseri Ajlun Kalesi’ni de ziyaret edebilirsiniz.

Ülkenin kuzeyinde geçirdiğimiz vakit sonrası güneye doğru yöneldik.

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Afrodisias Antik Kenti Nerede?

Antik Kent, Aydın’ın Karacasu ilçesine bağlı Geyre Mahallesi’nde bulunuyor. Aydın’a 95, Denizli’ye 80 ve Muğla’ya 125 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Bağlı bulunduğu Karacasu ilçesine ise 10 kilometre uzaklıkta.

Afrodisias Antik Kenti’ne Nasıl Gidilir?

Antik kente şehir merkezlerinden toplu taşıma (bildiğim kadarıyla) bulunmuyor. Sadece yaz aylarında Karacasu ilçesinden minibüsler oluyormuş. Artık antik kentin tanınmaya başlamasıyla birlikte günübirlik turlar da düzenlenmeye başlanmış.

Şahsi araçla gelecekler için; Aydın – Denizli karayolunda ilerlerken Kuyucak ilçesinden Karacasu  yönünde sapmak gerekiyor. Tabelalar sizi antik kente kolayca ulaştıracaktır. Zaten antik kent Kuyucak – Tavas anayolu üzerinde bulunuyor.

Afrodisias Antik Kenti

Adını aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit’ten alan, Roma’nın ilk imparatoru Augustus’un “Tüm Asya’dan kendime bu kenti seçtim” dediği Afrodisias Antik Kenti, 2017 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmasıyla beraber önemini ortaya koymuş oldu. Muhteşem heykellere sahip müzesi, çok iyi korunmuş antik yapıları ile Afrodisias Antik Kenti, ülkemizdeki en önemli tarihi değerlerden biri.

Böylesine önemli bir antik kentin bulunuşu ise bir tesadüfe dayanıyor. Ünlü fotoğrafçı Ara Güler, bir baraj açılışı için bölgeye gelip kayboluyor, daha sonra yerel halkın yaşadığı yerde mermer sütunları fark ediyor ve olaylar gelişiyor Burada çektiği fotoğraflar ülkemizde ilgi görmeyince Amerika’ya yollanıyor, ünlü Times dergisinde yayınlanıyor. Böylece adı duyulan Afrodisias, kendisine hayatını adayan arkeolog Prof. Dr. Kenan Tevfik Erim ile de tanışmış oluyor.

Tetraphylon

Afrodisias’ın fotoğraflarında genelde kapak fotoğrafı olarak seçilen Tetraphylon (Tetra: Dört, phylon: Kapı), antik kentin anıtsal kapısı. Sadece gösteriş amaçlı yapıldığı söyleniyor. Tören zamanları toplanılarak Afrodit tapınağına buradan ulaşılıyormuş. Dört tarafında dörder sütundan oluştuğu için bu ad verilmiş.

Tetraphylon’un hemen yanında mermerden yapılma bir mezarlık bulunuyor. Bu mezarlık az önce bahsettiğim arkeolog Prof. Dr. Kenan Tevfik Erim’e ait. Ömrünün büyük bir kısmını bu antik kente adayan biri için daha güzel bir mezar yeri düşünülemezdi herhalde.

Afrodit Tapınağı

Adını antik kente veren tapınak, Afrodisias kentinin en önemli eseri. On dört sütunu ayakta kalan yapı, kentin kalbinin attığı yer olarak biliniyor. Yapıldığı dönemden itibaren önemli bir idabet yeri sayılan tapınak, Paganlar tarafından hac yeri olarak kullanılmış. Hristiyanlığa geçiş sonrası ise tapınak kilise olmuş.

Antik Tiyatro

Bu antik tiyatronun gün yüzüne çıkarılması oldukça meşakkatli olmuş. Kazı çalışmaları başladığında Geyre Köyü evlerinin tiyatro üzerinde olduğu fark edilmiş, yeni köy inşa edilene kadar buradaki kazı çalışmaları durdurulmuş. Altı senelik gecikmenin ardından 7 bin kapasiteli antik tiyatro ortaya çıkarılmış. Kazı sırasında birçok heykel ve kabartma da bulunmuş.

Stadyum

Afrodisias kentindeki bu stadyum, antik dünyanın en iyi korunan stadyumu olarak kabul ediliyor. Elips planda, 262 metre uzunluğu, 59 metre genişliği olan stadyum yaklaşık 30 bin kişilik seyirci kapasitesine sahip. Elips plan, tüm izleyicilerin rahat izlenmesine olanak sağlamak için tasarlanmış. Böylesine bir stadyumun bakımsızlığı ise üzücü.

Şehir Havuzu

Kazılarla gün yüzüne çıkartılan 2100 yıllık dev süs havuzu araştırmacıları şaşırtıyor. Kent küçük olmasına rağmen; süs havuzu 170 metre uzunluğunda, 30 metre genişliğinde ve 1 metre derinlikte. Süs havuzunun bu kadar büyük olması, Roma döneminde şehirlerin mimari anlamda birbirleriyle yarışta olmasının sonucu olarak değerlendiriliyor.

Bu eserler haricinde, Roma İmparatorluğunun ilk imparator hanedanı olan Julia Claudian Hanedanına adanmış olan tapınak kompleksi Sebasteion ve yarım daire şeklindeki konser salonu Odeon görülmesi gereken diğer yapılar.

Müze

Antik kente girişte yer alan müze, benim bu zamana kadar gördüğüm, beni en çok etkileyen müzelerden biri oldu. Baba Dağı yamaçlarından çıkarılan mermerlerin Afrodisiaslı heykeltıraşlar tarafından işlenmesi sonucu ortaya çıkan inanılmaz güzellikteki heykellere ev sahipliği yapan müze oldukça göz alıcı. Ören yeri ile iç içe olan müzeyi mutlaka ziyaret etmenizi öneririm

Afrodisias Antik Kenti Giriş Ücreti

Antik kente giriş ücreti 20 TL. Müze Kart sahiplerine ücretsiz.

Antik kentin otoparkı bulunmuyor. Yol üstündeki kafetaryaya aracınızı park etmeniz isteniyor. Oradan da çek-çek adı verilen servisle müzeye ulaşımınız sağlanıyor. Bu mesafe oldukça kısa (yaklaşık 300 metre). Bahşiş adı altında 10 TL gibi bir ücret alınıyor. Bunu vermek istemiyorsanız bu yolu yürümenizi tavsiye ediyorum

Afrodisias Antik Kenti Ziyaret Saatleri

Haftanın her günü ziyarete açık olan antik kentte ziyaret saatleri;

Yaz dönemi 08:30 – 19:00 arası

Kış dönemi 08:30 – 17:00 arası

Ufak bir uyarı: Ören yerindeki kafenin oldukça pahalı olduğu söyleniyor. Müze Kart’a indirim olsa da su gibi temel ihtiyaçlarınızı önceden temin etmenizi öneririm

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Çok küçükken gittiğim Pamukkale’yi hayal meyal hatırlıyordum. Eski görkemli halinden eser kalmamış deniyordu birçok okuduğum yerde. Gidip yerinde görmek, öyle karar vermek lazım diyerek düştük yollara…

Denizli’ye vardığımızda sınırlı vakit nedeniyle direk Pamukkale’ye doğru hareket ettik. Şehir merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıktaki bu “beyaz cennet”i görmeden önce arkadaşlarımızın tavsiyesiyle Hierapolis Antik Kenti‘ni ziyaret ettik. Daha önce ismini dahi duymamış olduğum bu antik kentin kuruluşu hakkında bilgiler kısıtlı. Ancak ismini Bergama’nın efsanevi kurucusu Telephos’un karısı Amazonlar kraliçesi Hiera’dan aldığı biliniyormuş.

Antalya escort –
Alanya escort –
Ardahan escort –

Pamukkale travertenlerine çok yakın mesafedeki antik kent oldukça geniş bir alana yayılmış. Roma İmparatoru Neron döneminde Helenistik döneme özgü şekilde varlığı sürdüren kent, büyük depremler sonrası bu özelliğini kaybetmiş ve tipik Roma kenti halini almış.

Daha Hierapolis bitmedi. Şimdi sırada hayran kaldığım bir antik tiyatro var. Biraz yüksek mevkide yer alıyor, sakın gözünüz korkmasın, yola devam edin ve burayı kesinlikle görün.

Hem kültürel hem doğal miras olarak UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan ve dünyada eşi benzeri olmayan 2500 yıllık Pamukkale Hierapolis Antik Kenti’nde bulunan 1800 yıllık Hierapolis Antik Tiyatrosu gerçekten muazzam bir yapı. Açıkçası ben bu kadar güzel korunmuş antik tiyatro göreceğimi hayal etmemiştim. Efes’te, Bergama’da ve daha farklı antik kentlerde gördüğüm antik tiyatrolara göre daha güzel olduğunu düşünüyorum.

Antik tiyatroda büyülendikten sonra DÖSİM işaretini gördüğümüz başka bir yerde bulduk kendimizi. DÖSİM görünce aklımıza “müze kart” ve dolayısıyla bedava giriş imkanı geliyordu Bu hevesle girdiğimiz Hierapolis Antik Havuz bölümünde hevesimiz kursağımızda kaldı. Çünkü giriş ücretliydi. 32 TL gibi uçuk bir rakam isteniyordu havuz için. Havuza girmesek de çevresiyle beraber kesinlikle görülmesi gereken bir ortam.

Roma İmparatorluğu Dönemi’nde tam bir sağlık kenti olan Hierapolis’teki bu antik havuz daha önce bahsettiğim depremler sırasında oluşmuş. Havuzun içindeki antik kalıntılar çok güzel bir görüntü oluşturuyor. Antik havuzdaki suyun sıcaklığı ise rahatlatıcı etki dışında, birçok hastalığın tedavisi konusunda da etkili imiş.

Bu arada, bulunduğumuz süreçte havuz içinde sadece yabancı turistler bulunmaktaydı Bunun sebebi havuzun ücretinden kaynaklı sanırım.

Gel gelelim o meşhur travertenlere…Ortama ve çeşitli nedenlere bağlı olarak kimyasal reaksiyon sonucu oluşan bu kayalara traverten denmekte. Görüntüyü ilk defa görenler için büyüleyici olacağını inandığım Pamukkale Travertenleri, benim gibi daha önceden gören veya eski fotoğraflarını gören için üzüntü verici. Travertenlerin bir kısmında kararma meydana gelmiş. Turistler için düşünülen otellerin inşası ile artan hasar, gözle görülür seviyeye ulaşmış maalesef.

Ancak yine de bütün bu olumsuzluklar bu yerde etkilendiğimiz gerçeğini değiştirmiyor. Ayakkabılarla basmanın yasak olduğu travertenlerde özgürce dolaşıp, küçük havuzlara dilediğiniz gibi girebilirsiniz. Bazı yerler çok kaygan, dikkat etmekte fayda var Gittiğinizde birçok Uzakdoğu Asyalı turistle karşılaşacaksınız, benden selam söyleyin

Ören yerinin hemen dışındaki bu kocaman Denizli Horozu heykeli ile Pamukkale’ye veda ettik. Ancak arkadaşlarımızın özellikle göstermek istedikleri bir yer daha vardı.

Pamukkale’ye yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta bulunan Karahayıt, travertenleri görebileceğiniz başka bir yer. Ancak buradakilerin rengi kırmızı Küçük bir alanda bulunan bu travertenlerin ortasından kaynar su çıkışını izleyebilirsiniz. Pamukkale’ye kadar gelmişken bu yeri de -özellikle gündüz saatlerinde- görmeniz naçizane tavsiyemdir.

Bu şirin travertenlerle beraber 2 haftalık Ege turumuz da son bulmuş oldu. Bir sonraki maceralarda görüşmek üzere

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel