Üsküp, 2019’un Ocak ayında ismi resmi olarak adı değişen Makedonya’nın (artık Kuzey Makedonya Cumhuriyeti) başkenti, aynı zamanda en kalabalık ve en büyük kenti. Şehir, birçok etnik gruba ev sahipliği yapmakta. Nüfus sırasına göre Arnavut, Roman, Sırp, Türk ve Boşnak gibi azınlıklar Makedonlarla bir arada yaşamakta.

Vardar Nehri’nin ikiye ayırdığı şehir, tarih boyunca birçok imparatorluğun hakimiyetinde kalmış. Ünlü komutan Büyük İskender de bu topraklarda yaşamış. Yaklaşık 500 yıl boyunca Osmanlı egemenliğinde kalan Üsküp, son olarak 1991 yılında Yugoslavya’dan bağımsızlığını kazanmış.

Peki, nereden geliyor bu heykel sevgisi? Başkentin görünümünü iyileştirme çabaları adına ortaya atılan “Üsküp 2014” projesinin sonucu bu heykeller. Projenin maliyeti açıklanmasa da analistler 200 ile 500 milyon Euro arasında olduğunu tahmin ediyor. Halk zar zor geçinirken heykellere bu kadar para harcanmasının yanında, ülkede sayıca hiç de az olmayan azınlıkların kültürüne aykırı yatırımların olması toplumun büyük kesiminin rahatsız olmasına sebebiyet vermiş.

Üsküp Gezilecek Yerler

Üsküp, küçük bir şehir. Şehir merkezindeki gezilecek yerler bir hat üzerinde bulunuyor desem yeridir. Yaya olarak gezmek mümkün. Bir günün fazlasıyla yeteceğini düşünüyorum. Diğer bir günü de Matka Kanyonu’na ayırmak mantıklı olabilir. Üsküp’ün akşam görüntüsünü de görmeniz ayrıca bir tavsiyemdir.

Makedonya Meydanı: Şehrin, hatta ülkenin en kalabalık, en canlı ve popüler meydanı burası. Günün her saati hareketli olan meydanın çevresinde kafeler, restoranlar ve mağazalar bulunmakta. Meydanın tam ortasında ise Büyük İskender’in heykeli yer alıyor.

Bu noktada Makedonya tarihi için önemi olan Büyük İskender hakkında kısa bilgi vermek gerekir diye düşünüyorum.

Büyük İskender, M.Ö. 336 – 323 yıllarında Makedonya krallığı yapmış efsane komutan. Hüküm sürdüğü 13 yıl içinde o zaman bilinen dünyanın yarısını fethetmiş, askeri bilgisiyle ün salmış bir lider. Henüz 33 yaşında vefat eden Büyük İskender’in ölüm nedeni ise hala tartışma konusu.

Taş Köprü: Şehrin ortasında, Vardar Nehri üzerine kurulu köprünün tarihi hakkında çeşitli kaynaklarda farklı bilgiler yer almakta. Doğu Roma İmparatoru I. Justinian tarafından 6. yüzyılda inşa ettirilen köprü, Fatih Sultan Mehmet zamanında tekrar yaptırılmış (ya da onarılmış). Köprünün Fatih Sultan Mehmet’ten önce onarıldığına dair (II. Murat döneminde) farklı kaynaklar da bulunuyor.

Sadece yaya trafiğe açık olan Taş Köprü, eski Türk çarşısı ile Üsküp Meydanı’nı birbirine bağlıyor.

Davut Paşa Hamamı: Taş Köprü’nün yakınlarında yer alan tarihi hamam, II. Beyazıt döneminde sadrazamlık yapmış Davut Paşa tarafından 1489-1497 yılları arasında inşa edilmiş. Günümüzde sanat galerisi olarak hizmet veren hamam; iki ayrı kapısı olması, kadın ve erkeklerin farklı kapılardan girmesi nedeniyle Çifte Hamam (Double Hamam) şeklinde de adlandırılmakta. Eski Türk çarşısı yanında bulunan İsa Bey Hamamı, Üsküp’te varlığını günümüze kadar koruyan diğer bir hamam. Çifte Hamam adlandırması İsa Bey Hamamı için de kullanılmakta.

Art Bridge (Sanat Köprüsü): Vardar Nehri üzerine kurulu olan köprü Üsküp 2014 projesi eserlerinden. Her bir tarafta 14, ortada 1 olmak üzere toplam 29 heykelin olduğu köprünün 2.5 milyon Euro’ya mal olduğu tahmin ediliyor. Bu köprüyle Taş Köprü arasında yer alan Oko (Göz ya da Medeniyetler) Köprüsü’nde de birçok heykel yer almakta.

Makedonya Arkı (Makedonya Zafer Kapısı – Porta Macedonia): Üsküp 2014 projesinin ilk eseri olan Makedonya Takı, ülkenin kültürü, tarihi ve geleneğinden motifler içermekte. Yüksekliği 21 metre olan yapıda 32 tane rölyef (kabartma) bulunuyor.

Arkeoloji Müzesi: Medeniyetler Köprüsü’nü geçtiğinizde karşınıza çıkan müze, 2014 yılında inşası tamamlanıp, faaliyete başlamış. Üç katlı müzenin her katı tarihe ışık tutan eserlerle donatılmış. Hatırlatmakta fayda var, müzede fotoğraf çekimi yasak. Giriş ücreti 300 MKD.

Üsküp Şehir Müzesi: Burası eski bir tren istasyonu aslında. Temmuz 1963’te meydana gelen ve büyük bir yıkıma sebep olan depremde ayakta kalan yapı, 1970 yılında müzeye dönüştürülmüş. Fotoğrafta görülen saat, depremin meydana geldiği saat olan 05.17’de durmuş.

Rahibe Teresa Evi: Asıl adı Gonca Boyacı olan Üsküp doğumlu Rahibe Teresa, Hayırsever Misyonerler Cemaati’nin kurucusu. Yaptığı iyilik ve yardımseverliğinden dolayı 1979 yılında Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Rahibe Teresa adına yapılan bu anı evi 2009 yılında açılmış. Merak edenler için giriş ücretsiz.

St. Clement of Ohrid Kilisesi: Oldukça ilginç bir mimariye sahip kilise, 1972 yılında inşa edilmiş. Kubbe ve kemerlerden oluşması sebebiyle kimi turistler tarafından ilk bakışta camiye benzetilen kilise görülmeye değer yapılardan.

Saat Kulesi: Sultan Murat Cami bahçesinde yer alan kule, 16. yüzyıl Osmanlı eserlerinden. Yüksekliği 37 metre olan kule 1963 depreminde zarar görmüş, üzerindeki orijinal saat tamir bahanesiyle yerinden sökülmüş. Yapılan restorasyon çalışmaları sonrası ancak 2008 yılında İsviçre’den saat getirilerek yerine takılmış.

İshak Paşa Türbesi: Üsküp’ün ilk beylerbeyi olan Yiğit Paşa’nın oğlu İshak Bey, Üsküp’ün fethinde ve sonrasındaki imarında önemli katkısı bulunan bir komutan. “Üsküp Fatihi” olarak da anılan İshak Bey’in türbesi 2014 yılında yapılan restorasyonla günümüzdeki haline ulaştırılmış.

Kapan Han: Uzun yıllar Osmanlı egemenliği altında kalmış Üsküp’te birçok Osmanlı eseri bulunuyor. Özellikle Türk Çarşısı’nın bulunduğu bölgede hanlara, hamamlara ve camilere denk gelebilirsiniz. Kurşunlu Han, Kapan Han, Sulu Han gibi hanlar günümüze kadar gelebilmiş örneklerden.

Üsküp Kalesi: Doğu Roma İmparatoru I. Justinian tarafından 6. yüzyılda inşa ettirilen kale, tarih boyunca birçok doğal afete, kuşatmaya, savaşa maruz kalmış. Üsküp’te 1963 yılında meydana gelen büyük depremde büyük hasar alan kalenin içinde gezmeye dair bir eser bulunmuyor. Giriş ücreti olmayan kaleye turistler özellikle manzarası için çıkmakta. Üsküp’ün armasında ve bayrağında kalenin simgesi bulunduğunu da söyleyelim.

Eski Çarşı: Kalenin hemen yanı başında bulunan çarşı, Osmanlı dönemi çarşılarından. Çarşıya girdiğiniz andan itibaren kendinizi Türkiye’de hissedebilirsiniz

Mustafa Paşa Cami: Kalenin alt tarafında bulunan cami, Yavuz Sultan Selim’in ve II. Beyazıt’ın sadrazamı Mustafa Paşa tarafından 1492 yılında yaptırılmış.

Church of the Ascension of Jesus: İsa’nın Yükseliş Kilisesi, 16. yüzyıl ortalarında inşa edilmiş bir eser. Farklı mimarisi, ilginç kulesi ile listede kendine yer buldu.

Millenium Cross (Milenyum Haçı): Üsküp ve çevresinden rahatlıkla görülmesi için 2002 yılında Vodno Dağı’nın tepesin kurulan haç, Dünyanın en büyüklerinden. Yüksekliği 66 metre olan bu devasa yapı, Hristiyanlığın 2000. yılı nedeniyle gövde gösterisi amacıyla yapılmış. Buraya ulaşmak için 2011 yılında teleferik hattı kurulmuş.

Tabi ki önce teleferik hattına varmak gerekiyor Bunun için 8.20 ile 15.20 arasında her yarım saatte bir kalkan otobüsleri tercih edebilirsiniz. Teleferiğin ücreti 120 MKD. Pazartesi çalışmıyor. Bunu bilmeyen Özgün ve ben patika yolu kullanarak tepeye varmaya çalıştık. Oldukça zorlanarak çıktığımız tepedeki manzara ise görülmeye değerdi.

Aziz Panteleimon Kilisesi: Milenyum Haçı yakınlarında bulunan kilise, 12. yüzyıla ait bir Bizans kilisesi. Hemen yanı başında bir cami ve yarım saatte gezebileceğiniz Safranbolu’yu andıran evleriyle meşhur Makedonya Köyü (Makedonsko Selo) bulunmakta.

Matka Kanyonu: Üsküp adına en çok sevdiğim, hatta bayıldığım yer… Şehrin beton istilasından kurtulmak, nefes almak isteyenler için bir yer burası. Kanyon nerede, nasıl gidilir, ne yapılır gibi soruların cevabını bir önceki yazımda uzun uzun anlattım (tıklayın).

Genel olarak Makedonya haritamı da aşağıya bırakıyorum

Üsküp –>  İstanbul –> Trabzon…Welcome to Real World

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Şehir, başkent Priştine’ye 85 kilometre uzaklıkta. Hem Arnavutluk’a, hem de Makedonya’ya sınırı bulunan Prizren’de azımsanmayacak kadar Türk nüfus bulunmakta. Prizren; kültürel yapısı, mimarisi, doğası, insanlarıyla bizden bir şehir…

Prizren Gezilecek Yerler

Namazgah: Osmanlı döneminde açık alanda namaz kılabilmek için düzenlenen ibadethanelere “namazgah” denirmiş. Bu Namazgah da, Fatih Sultan Mehmet’in Prizren’i fethinden sonra (1455) askerleriyle birlikte Cuma namazını kıldığı rivayet edilen ibadethane. Prizren’in ilk camisi olma özelliğini taşıyan Namazgah’ın benzerlerine Bursa, Gelibolu,Trabzon – Gümüşhane sınırları arasında kalan Kadırga Yaylası gibi yerlerde rastlayabilirsiniz.




• Prizren Kalesi: Prizren’e hakim bir tepede konuşlanmış olan kale, Orta Çağ döneminden kalma bir yapı. Osmanlı döneminde de aktif olarak kullanılan kale, panoramik şehir manzarasına sahip. Sinan Paşa Cami yanından 10 – 15 dakikalık yorucu bir yokuş sonrası ulaşılan kalenin içinde çok bir şey olmasa da, şehir merkezinde gördüğünüz yapıları tepeden izlemek ayrı bir keyif vermekte.
  

  

Savior Kilisesi: Kaleye yürüyüş yolunda sağınızda kalan kilise, 1330 yılında yapılmış bir Sırp Ortodoks Kilisesi. Harabe durumdaki kilisenin üstü açık bir avlusu bulunmakta, içine giriş ücretli.




Sinan Paşa Cami: Bistrica Nehri (Akdere) kenarında, Şadırvan Meydanı’nda bulunan cami, 1615 yılında dönemin Bosna Valisi Sinan Paşa tarafından inşa ettirilmiş. TİKA tarafından restorasyonu yaptırılan cami, Prizren’deki en önemli tarihi yapılardan biri.




Taş Köprü: Bistrica Nehri (Akdere) üzerinde yer alan taş köprü, 15. yüzyıl sonlarında inşa edilmiş Osmanlı eserlerinden. Oldukça sağlam bir yapı olmasına rağmen meydana gelen seller sebebiyle 1979 yılında yıkılan yapı aslına sadık kalınarak tekrar yapılmış. Kaleyi karşıya aldığınızda köprü, Sinan Paşa Cami, kilise ve kale çok güzel bir manzara oluşturmakta.




Şadırvan Meydanı: Burası Prizren’in ana meydanı. Çevresinde bolca kafe ve restoranların bulunduğu meydanda soluklanıp, bir şeyler atıştırabilirsiniz.




Cuma Cami: İlk inşa edilişi 10. Yüzyılda kilise olarak belirtilen yapı, 13. yüzyılda katedral, Fatih Sultan Mehmet’in Prizren’i fethetmesiyle de camiye dönüştürülmüş. Prizren’in Osmanlı hakimiyetinden ayrılmasından sonra kullanım dışı kaldığı 1999 yılına kadar kilise olarak faaliyet gören yapı Kosova’daki UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Orta Çağ Anıtları’ndan biri.




Arasta Cami: Prizren için en ilginç yapılardan birisi burası. Çünkü caminin sadece minaresi bulunmakta. Dönemin (1960’lı yıllar) Yugoslavya Hükumeti şehri modernleştirme çabaları adına, cami dahil çevresindeki birçok yapıyı yıkmış. Yapılan protestolar sonucunda ise sadece minare kurtarılabilmiş.




Halveti Tekkesi: Prizren, Kosova’da Halvetiliğin merkezi olarak kabul edilmekte. Kurucusu Şeyh Pir Osman olan tekke, yaklaşık 350 yıllık. Tekkede bazı şeyhlerin türbeleri bulunmakta.




Emin Paşa Cami: Mehmet Emin Paşa tarafından 1832 yılında inşa ettirilen cami, içindeki süslemeler ve motiflerle Prizren’in en güzel camilerinden biri olarak kabul ediliyor. Yakın zamanda TİKA tarafından restorasyonu yapılmış olan cami Gazi Mehmet Paşa Hamamı’nın hemen arkasında bulunuyor.




Gazi Mehmet Paşa Hamamı: Osmanlı dönemi 16. yüzyıl eserlerinden olan hamam, kadın ve erkeklere ayrılmış iki bölümden oluşmakta. Günümüzde sanat galerisi olarak kullanılıyor.




St. George Katedrali: Osmanlı egemenliği altındayken 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen yapı bir Sırp Ortodoks Katedrali. Mart 2004’te yaşanan şiddet olaylarında büyük tahrip alan katedralin restorasyonu birkaç yıl sürmüş. En güzel fotoğraf açısı kaleden yakalanıyor.




Our Lady of Perpetual Succour Katedrali: St. George Katedrali’ne çok yakın mesafede yer alan yapı ise bir Roma Katolik Katedrali. İç mimarisi göz alıcı olan katedral 1870 yılında inşa edilmiş.

Bir günlük Kosova maceramızın ardından, gezimizin başlangıç noktası Üsküp’e doğru yola koyulduk. Artık 12 günlük serüven son bulmak üzereydi…

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Saraybosna, Bosna – Hersek’in başkenti, aynı zamanda da en büyük şehri. Nüfusun büyük çoğunluğunu Boşnakların oluşturduğu şehirde, azımsanmayacak kadar Hırvat ve Sırp nüfusu da bulunmakta. Osmanlıların 15. yüzyılda şehri fethetmesiyle modern görünüme kavuşan Saraybosna, yaklaşık 450 sene Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Uzun ve zengin dini ve kültürel geçmişinden dolayı şehir “Balkanların Kudüs’ü”, “Avrupa’nın Kudüs’ü” gibi isimlerle de anılmaktadır. I. Dünya Savaşı’nın çıkmasına sebep olan Avusturya arşidükü Franz Ferdinand’ın bu şehirde öldürmesi sebebiyle de dünya tarihinde önemli bir yere sahiptir.

Saraybosna Gezilecek Yerler

Vrelo Bosne: Gezilecek yerlere şehrin dışından başlayayım. Şehir merkezine yaklaşık 15 kilometre uzaklıkta, kesinlikle ziyaret edilmesi gereken bir park burası. Doğa sever biriyseniz, buraya bayılacaksınız. Muhteşem bir doğaya, muhteşem manzaralara sahip bir park Vrelo Bosna. Şehrin gürültüsünden uzak, huzur bulabileceğiniz bir yer. Giriş ücreti 2 KM, otopark ise saatlik 2 KM, gün boyu 5 KM.

Umut Tüneli (Tunel Spasa): Bosna Savaşı sırasında kuşatma altındaki Saraybosna’yı Birleşmiş Milletler kontrolündeki havalimanına bağlamak için yapılan 800 metrelik tünel. Dört ay dört günde inşa edilen tünel 1.5 ile 1.8 metre yüksekliğinde, 1 metre genişliğinde. Gıda, insani yaşam malzemeleri ve cephanenin taşındığı tünelde bazı zamanlar aynı anda 1000 kişinin bulunduğu ifade ediliyor. Bahsettiğim işlemler Sırplar tarafından fark edilmesin diye geceleri yapılmaktaymış.

Savaşın ne denli yıkıcı bir olay olduğunu yüzümüze çarpan tüneli ziyaret etmeden önce, vaktiniz varsa girişteki videoyu izlemenizi tavsiye ederim. Zaten tünelin 800 metrelik kısmını gezemiyorsunuz, çok kısa bir yeri ziyarete açık; önceden uyarayım. Bosna’nın tarihine ışık tutan bu tüneli ziyaret etmek 10 KM ya da 5 Euro.

Başçarşı – Sebil: Burası Saraybosna’nın merkezi konumunda yer alan, 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından kurulmuş bir çarşı. Birçok hediyelik eşya dükkanı, kafe ve restoranların bulunduğu çarşıda yabancılık çekme ihtimaliniz çok düşük. Tanıdık yiyecek – içeceklerin yanı sıra bazı esnafların Türkçe bilmesi sizi ülkemizdeymiş gibi hissettirecek. Çevresinde camilerin, han ve medresenin bulunduğu çarşının girişinde ise bir sebil bulunmakta. Fotoğrafta görülen Sebil çarşının sembolü olmuş durumda. Hala kullanımda olan Sebil, Vali Hacı Mehmet Paşa tarafından 1753’te yaptırılmış. Suyundan içmeyi ihmal etmeyin. Yorulduysanız kafelerin birinde Bosna kahvesi için, Türk kahvesi ile karşılaştırın Bu arada aynı Sebil’in bir kopyasının Saraybosna’nın kardeş şehri Bursa’da olduğunu belirteyim.

Ferhadiye Caddesi: Bir ucunda Başçarşı ve Sebil’in (Sarači Caddesi ile başlıyor sokak), diğer ucunda ise Sonsuz Ateş’in bulunduğu şehrin “İstiklal Caddesi” Ferhadiye. Sağlı sollu mağazaların bulunduğu cadde trafiğe kapalı. Caddenin orta bölümünde yerde bir şerit göreceksiniz. Burada “Kültürlerin Buluşma Noktası” yazmakta. Doğuya baktığınızda doğu mimarisini, batıya baktığınızda ise batı mimarisini gördüğünüz söylenmekte. Sarači Caddesi’ne girdiğinizde, sağdaki ilk arada Gazi Hüsrev Bey Cami ve Saat Kulesi’ni göreceksiniz.

Sonsuz Ateş (Vječna vatra): Ferhadiye Caddesi’nin sonunda bulunan Sonsuz Ateş, Saraybosna’nın sembollerinden. II. Dünya Savaşı’nda ölen sivil ve askeri halka ithafen 1946 yılında yaptırılmış. Hiç sönmediği söylense de, Saraybosna kuşatma altındayken yakıt olmadığı için ateşin söndüğü biliniyor.

Latin Bridge (Latin Köprüsü): Hazır konuyu savaştan açtık, tarihe yön vermiş bir köprüden bahsedelim. Miljacka Nehri üzerindeki eski bir Osmanlı köprüsü olan Latin Bridge, Avusturya arşidükü Franz Ferdinand’ın suikaste uğradığı köprü olarak biliniyor. Bu olaydan sonra I. Dünya Savaşı patlak vermiştir.

Bosna Hersek Ulusal Kütüphanesi (Vijecnica Kütüphanesi): Avusturya – Macaristan İmparatorluğu döneminde Belediye Sarayı olarak kullanılan bina, 19. yüzyılın sonlarında inşa edilmiş. II. Dünya Savaşı’na kadar belediye binası, daha sonraları ise kütüphane olarak kullanılan yapı Bosna Savaşı sırasında büyük tahribata uğramış ve içindeki binlerce eser yok olmuştur. Savaş sonrası çeşitli bağışlar ve restorasyon çalışmaları ile günümüzdeki haline kavuşmuş, görkemli bir yapıya sahiptir.

Aliya İzzetbegoviç ve Kovaci Şehitlik Mezarlığı: Şehri kısmen tepeden gören bir konumda bulunan mezarlık, Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç ve 1992-1995 yıllarında yaşanan Bosna Savaşı’nda ölenler anısına yapılmış.

Sarı Tabya (Yellow Bastion): Artık biraz yukarılara tırmanma zamanı. Kovaci Mezarlığı’ndan tırmanarak çıktığımız bu yer eski bir Osmanlı tabyası. Saraybosna’yı tepeden izleyebileceğiniz manzaraya sahip tabyada bir kafe bulunmakta. Soluklanmak ve şehir manzarasının tadını çıkarmak için güzel bir tercih olabilir.

Beyaz Kale (Bijela Tabija): Sarı Tabya’dan sonra tırmanışa devam… Şehrin ara sokaklarından ilerleyerek geldiğimiz yer Beyaz Kale. Sadece surların kaldığı kale oldukça bakımsız ve ıssız. Ancak Saraybosna manzarası gayet güzel Şu sıralar onarımda olduğu söyleniyor. Eğer bizim yürüyüş rotamızı kullanırsanız yol üstünde Visegrad Kapısı‘nı da göreceksiniz. Eski bir Osmanlı eseri ve zamanında şehrin kapısı imiş.

Svzro’nun Evi: Başçarşı’ya yaklaşık 500 metre uzaklıktaki ev, eski Osmanlı evlerinin Avrupa’daki en güzel örneklerinden sayılıyor. Evin en eski bölümleri 17. ve 18. yüzyıldan kesitler sunsa da ev bugünkü halini 19. yüzyılda almış. Giriş 3 KM. Pazar günleri kapalı. Buna benzer birçok ev gezdiğimiz için biz girmedik

Sacred Heart Cathedral (Kutsal Kalp Katedrali): Ferhadiye Caddesi’nde ilerlerken yönünüze göre sağınızda ya da solunuzda belirecek bu görkemli yapı, neo-Gotik tarzda 1889 yılında inşa edilmiş. İç mimarisinin de görülmesi gereken katedrale, Saraybosna Katedrali de denmekte. Gençlerin buluşma noktalarından biri olan katedralin önünde, Bosna Savaşı sonrası barış mesajı gönderen Papa II. John Paul’a ait bir heykel bulunmakta.

Cathedral of the Nativity of the Theotokos (Meryem’in Doğuşu Katedrali): Saraybosna’nın en büyük Sırp Ortodoks katedrali olan Meryem’in (Theotokos) Doğuşu Katedrali, Balkanların ise en büyük katedrallerinden biri. 1874 yılında yapımı tamamlaman katedrale, zamanın Osmanlı padişahı Sultan Abdulaziz’in sembolik bir bağış yaptığı biliniyor.

Bosna-Hersek Ulusal Müzesi: Yazı-tura sonucu girdiğimiz müze yine Avusturya – Macaristan İmparatorluğu döneminden kalma. 1888 yılında tamamlanan bina, birçok alanda esere ev sahipliği yapıyor. Bosna Savaşı’nda büyük hasar alan müze, şehir merkezinin batısında yer alıyor. Müzenin ziyaret saatleri biraz farklı, o yüzden linki buraya bırakıyorum (tıklayın).

Güzel Sanatlar Akademisi ve Festina Lente: Şehrin güzel binaları hep Miljacka Nehri kıyısında toplanmış. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sırasında ilk ve tek Protestan Kilisesi olarak 1899 yılında inşa edilmiş, 1981 yılında yenilenerek Güzel Sanatlar Akademisi olarak kullanılmaya başlanmış. Binanın önünde yer alan Festina Lente olarak bilinen köprü ise akademinin öğrencileri tarafından tasarlanmış ve 2012 yılında yapılmış. Adı “yavaşça acele” anlamına gelen “Festina Lente” ve Güzel Sanatlar Akademisi şehrin en güzel mimari örneklerinden.

Gallery 11/07/95: Srebrenitsa soykırımında hayatını kaybeden 8372 kişinin anısına açılmış bir anma galerisi burası. Savaş adına o kadar çok şey gördük ve dinledik ki buraya girmedik. Bosna Savaşı’nı tam anlamıyla öğrenmek isteyenler için ziyaret edilmesi gereken bir yer.

Inat Kuca (İnat Evi): Burası gezilecek değil, yenilecek bir yer “Peki, listede ne işi var?” derseniz anlatayım.  Bu evin bir hikayesi var. Zamanında Saraybosna’yı işgal eden Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde nehrin kıyısına görkemli binalar yaptıran monarşi güçleri bir engelle karşılaşır. Evin sahibi evin yıkımına izin vermez ve inat eder. Büyük uğraşlar sonunda ikna olur fakat bir şartı vardır: Evin aynısının nehrin karşı kıyısına yaptırılması. Bu yüzden de eve Türkçe “İnat Evi” denmekte. Günümüzde restoran olarak kullanılan evin yemekleri konusunda bir bilgim yok maalesef

Hazır yemek konusu açılmışken Saraybosna’da biz ne yedik? Onu cevaplayayım. Cevabım, Balkanlar gezimizin değişmez yemeği Cevabi Köfte Mekan olarak ise tercihimizi Miljacka Nehri kıyısındaki Konyalı Ahmet Usta‘dan yana kullandık. Türk ismi görünce dayanamıyoruz

Bir günde Saraybosna gezisi böyleydi. Sabahın erken saatlerinde kalktığımızda hedefimiz Sırbistan topraklarına girip Novi Sad‘ı gezmekti. Ancak bir sürprizle karşılaşacağımızı tahmin etmiyorduk…

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Mostar Gezilecek Yerler

Mostar Köprüsü (Stari Most): Mostar denilince akla ilk, belki de tek gelen eser. Neretva Nehri üzerinde bulunan köprü, Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında yaptırılmış.

Şehrin Hırvat ve Boşnak kesimlerini birleştiren köprü, 1993 yılında Hırvat topçu ateşi ile yıkılmış. Asırlarca barışı simgeleyen köprünün yerle bir olması ülkenin çok uluslu yapısına darbe vursa da, kardeşliğin ve tekrar anlaşmanın sembolü olmaya devam etmiş.

1997 yılında TİKA, UNESCO ve Dünya Bankası desteği ile başlayan aslına uygun inşa çalışmaları 2004 yılında nihayete kavuşmuş. 2005 yılında da köprü ve çevresi  UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne alınmış.

Köprünün bir de güzel geleneği var. İlk kez 1664 yılında yapılan ve her sene temmuz ayında tekrarlanan bu gelenekte genç erkekler kendilerini 24 metre yükseklikteki köprüden nehrin serin sularına bırakıyorlar. Günümüzde profesyonel sporcuların yarışmalarına sahne olsa da, ara sıra amatör atlayıcılara denk gelmek mümkünmüş

Eğri Köprü: Asıl köprüyü gördükten sonra 150 metre batısındaki minyatürünü de görmek gerek diye düşünüyorum Radobolja Deresi üzerine kurulu bu şirin, minnak köprünün yapılış tarihi 1558. Abisi inşa edilirken malzeme taşımak amacıyla yapıldığı rivayet ediliyor.

Koski Mehmet Paşa Cami: Osmanlı veziri-azamlarından Sokullu Mehmet Paşa’nın Ruznamecisi ve Timar defterdarlarından Koski Mehmet Paşa tarafından 1618 yılında yaptırılan cami, aynı Mostar Köprüsü gibi savaşta hasar almış. Caminin yıkılan minaresi yine Türkiye’nin de desteği ile aslına uygun yeniden yapılmış. Bu arada Mostar Köprüsü’nün en güzel fotoğraflarının bu minareden çekildiğine dair görüş birliği var. Camiye giriş 3 Euro, minareye de çıkmak isterseniz 6 Euro. Sırf bunun için bugünkü kurla (1 Euro=6.75 TL) yaklaşık 40 TL vermeye değer mi orası sizin takdiriniz.

Ben bedavaya çekeceğim derseniz Mostar Köprüsü’nün karşısındaki Lucki Köprüsü ters tarafta olsa da bence gayet güzel bir açıya sahip

Biscevic Evi: Osmanlı’dan kalma eski tarzlar evler hoşunuza gidiyorsa Mostar sizin için harika bir yer. 1635 yılında yapılmış Biscevic Evi, eski Osmanlı mimarisini günümüze taşıyabilen en güzel örneklerden biri. Giriş ücreti 2 Euro. Mostar’da Biscevic Evi gibi Kajtaz evi ve otel olarak da kullanılan Muslibegovic Evi (Müslüm Bey Konağı) bulunmakta. Onların da 2 Euro giriş ücreti var. Aramızda kalsın ben bu evleri ziyaret ettim mi? Hayır. Kafamı uzatıp dışarıdan baktım

Karagöz Bey Cami: Biscevic Evi’nin hemen kuzeyinde yer alan cami, 1558 yılında Hacı Zaim Mehmed Bey tarafından yaptırılmış. Zaim Mehmed Bey, halk tarafından “Karagöz” olarak tanındığı için camiye de Karagöz Bey Cami adı verilmiş. Savaş sırasında bu yapı da ağır hasar almış ve restore edilmiştir.

Kujundžiluk: Eski bir Osmanlı çarşısı olan Kujundžiluk, Türkçesiyle Bakırcılar ya da Kuyumcular Çarşısı olarak adlandırılmakta. Burası köprüye açılan güzel, hoş bir sokak. Sıra sıra küçük dükkanların yer aldığı, hediyelik eşya alabileceğiniz bu sokağın sonunda sizi Tara Kulesi selamlıyor. Fotoğrafın sol alt kısmındaki taş üzerindeki “Don’t Forget (Unutma)” yazısına da dikkat çekmek istiyorum.

Bu yazıyı şehrin birçok yerinde görmek mümkün. Hatta bazı taşlara 93 sayısı da eklenmiş. 1993 yılı unutulmasın diye. Bu savaş o kadar derin izler bırakmış ki, Mostar Köprüsü’ndeki 99 basamak 93 basamağa indirilmiş. Savaş sırasında hasar alan bazı yapılar onarılmamış, mermi deliklerinin olduğu evlere bile rastlayabilirsiniz. İnsanlar bu evlerde oturmaya devam ediyorlar…

Buraya gelene kadar Mostar Köprüsü’nün yıkılmış olduğunu bilmeyen bendenizin cahilliğini mazur görün. İşte gezmek, şehrin havasını solumak, tarihini okumak böyle bir şey…

Sözün özü; çok gezip gezdiği yeri bilmeyenle, çok okuyup okuduğu yeri görmeyen aynı benim gözümde. Çok gezip çok okuyan en iyi bilir bana göre…

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Yeni bir ülke, yeni şehirler…İlk hedefimiz Podgorica’ydı ancak oraya ulaşana kadar görülmesi gereken bazı yerler vardı. Direk başkente ulaşmak yerine yönümüzü Ülgün (Ulcinj)’e çevirdik. Burası ülkenin sahil şeridinin doğu yakasında kalan bir kasaba. Nüfusunun çoğunluğunun Müslüman olduğu bölgede küçük küçük plajlar bulunmakta.

Bu minik , şirin Müslüman kasabasında çoğunlukla Arnavutlar yaşamakta. Bölgede Osmanlı döneminden kalma kalma bazı eserler mevcut. Örneğin fotoğraftaki saat kulesi 1754 yılında Osmanlı yönetimindeki Ülgün vatandaşlarının bağışları ile yapılmış.

Ülgün’ü geride bırakıp ülkenin ana limanı olan Bar’a doğru yol aldık. Vaktimizin kısıtlılığından dolayı tarihi kasabanın merkezine uğramadan kalesine yöneldik. Giriş ücretinin 2 Euro olduğu kalede kilise, saat kulesi, kalıntılar ve tarihi Bar manzarası ziyaretçilerini bekliyor.

Kale ziyareti dönüşü Podgorica’ya doğru yola çıkmadan önce dünyanın en eski zeytin ağacını (iddiaya göre) da gördük.

Artık başkente doğru yola çıkabiliriz. Uzuuun Sozina Tünel’i (4.2 km) ve bize İşkodra Gölü manzarası sunan Virpazar‘dan sonra artık Podgorica listemi yazabilirim 🙂

Podgorica Gezilecek Yerler

Cathedral Of The Resurrection Of Christ / Hram Hristog Vaskrsenja: Şehrin ortasından geçen Moraca Nehri’nin batısında kalan bu katedral, benim hayranlığımı gizleyemediğim bir eser oldu. Adı “İsa’nın Dirilişi” anlamına gelen Sırp Ortodoks Katedrali’nin yapımına 93 yılında başlanmış ve yaklaşık 10 yıl kadar sürmüş.

Çevresiyle beraber oldukça geniş bir alanda kurulu katedralin dış mimarisinin ilginçliğinin yanında, iç mimarisi oldukça göz alıcı. Altın zemin üzerindeki kutsal motifleri ilk gördüğümdeki şaşkınlığım hâlâ aklımda Nasıl bir şeyle karşılaşacağınızı fotoğrafımla anlatamayacağım için Google amcadan yardım alıyorum

Ribnica Bridge / Adzi-Pasa’s Bridge: Romalılar zamanında yapılıp Osmanlılar tarafından restore edilen köprü, başkentin en eski köprüsü, ayrıca en eski yerlerinden birisi. Ribnica Nehri üzerine kurulu köprü ve çevresi şehir adına en güzel gezilecek yerlerden birisi diyebilirim.

Moraca Nehri: Rzaca Dağı’ndan doğup, 113 kilometre boyunca güneye doğru uzanan Moraca Nehri, başkentin simgelerinden biri. Bazı bayraklarda ve ülkenin sembollerinde yer alan nehir, şehir boyunca akmakta ve şehri tabir-i caizse ortadan ikiye bölmekte.

II. Petar Petrović-Njegoš Anıtı: Karadağ’ın Prens-Piskopus (vladika)’u II. Petar, 19. Yüzyılda yaşamış Karadağ ve Sırp edebiyatı için önemli bir şair ve filozof. Osmanlı İmparatorluğu’na karşı siyasi ve askeri verdiği mücadelenin yanı sıra tüm Sırpları aynı çatı altında toplamayı hedefleyen II.Petar, bu hedefine ulaşamasa da Yugoslavya’nın temellerini atan kişilerden gösteriliyor.

Millennium Köprüsü: Moraca Nehri boyunca uzanan köprü, 2005 yılında Karadağ’ın Ulusal Günü’nde açılmış. Açıldığı gün ile birlikte de ilgi odağı olmayı başarmış. Kablolarla destekli köprünün uzunluğu 173 , yüksekliği 57 metre.

Saat Kulesi: Podgorica’nın II. Dünya Savaşı’nda bombalanmasından sonra ayakta kalabilen nadir Osmanlı eserlerinden biri olan saat kulesi, 1667’de yaptırılmış. Yüksekliği 19 metre olan kuleye Osmanlı elinden çıktıktan sonra bir metal haç yerleştirilmiş. Günümüzde şehrin simgesi haline gelmiş diyebilirim.

Starodoganjska Cami: Karadağ’ın başkenti Podgorica’da iki tane cami bulunmakta. Bunlar “Old Town” denilen bölgede yer alıyor. Tam tarihi bilinmese de 15. Yüzyılda inşa edildiği tahmin edilen cami, günümüzde aktif olarak hizmet vermekte.

Podgorica Cami (Osmanağa Cami): Starodoganjska Cami’nin 500 metre güneyinde bulunan Podgorica Cami, Müslümanların diğer ibadet yeri. Bu Müslüman kitleyi de çoğunlukla Arnavutlar ve yerel Boşnaklar oluşturmakta. Bu cami Başbakanlık TİKA tarafından 2011 yılında restore edilmiş.

Slobode Caddesi: Burası taşıt trafiğine kapalı Hercegovačka Caddesi ile birlikte şehrin en önemli caddelerini oluşturuyor. Caddenin ortalarında bulunan Cumhuriyet Meydanı (Trg Republike), popüler bölgelerden biri. Yine bu caddelerde ve şehrin birçok noktasında Transformers heykeli görürseniz şaşırmayın

Vladimir Visockom Anıtı: Bu abimiz Rus şarkıcı, aktör ve şair. Yaşadığı dönemde Sovyet ülkelerinin en popüler şarkıcı ve oyuncularından biri olmuş. Birçok ülkede de anıtı bulunan Visockom’un anıtı Milenyum Köprüsü’nün hemen yakınında bulunuyor.

Niagara: Gelelim Podgorica adına benim en beğendiğim yere. Merkezin 8 kilometre uzaklığında bulunan bu doğa harikası, yolunuz Karadağ’a düşerse kaçırmamanız gereken bölgelerden. Hemen yanı başında kurulu restoranıyla güzel bir kombinasyon oluşturan şelalenin Ağustos ayında kuruduğunu öğrenmem benim için garip bir bilgi oldu

Şelalenin çevresi ayrı bir güzel. İsviçre’deki köylerden fırlamışçasına bir manzara sizleri bekliyor.

St. George Kilisesi: Şehrin en eski ve şirin kilisesi St. George, 9 – 11. Yüzyıl arasında inşa edilmiş. Değişik türdeki ağaçlarla çevrili kilise, şimdiye kadar birçok kez restorasyona uğramış.

Partizan Anıtı: St. George Kilisesi’nden yukarı doğru uzanan yol güzel bir parka açılıyor. Gorica Tepesi’nde bulunan bu parkın içine II. Dünya Savaşı anısına bir anıt yapılmış. Zamanı olanlar için güzel bir aktivite olabilir.

Duklja: Merkezin 4 kilometre kuzeyinde bulunan antik kent, 4. Yüzyıldan kalma eserleri barındırıyor. Günümüze kadar ulaşan çok bir yapı kalmadığı için çok önermiyorum.

Karadağ’ın başkentindeki hızlı turumuzun ardından yeni lokasyonumuz Budva‘ydı. Ama öncesinde fazlasıyla merak ettiğim bazı yerleri keşfetmemiz gerekiyordu. Nereler mi? Cevabı diğer yazıda olacak 😀

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel