Madaba

Madaba, başkent Amman’ın 30 kilometre güneyinde yer alan, mozaikleri ile ün yapmış bir şehir. Tarihi Kral Yolu üzerindeki şehir ülkenin 5. Büyük şehri konumunda.

St. George Yunan Ortodoks Kilisesi: Bu kilise, Madaba’nın en önemli yeri olarak geçiyor. Çünkü, kilise zemininde bir Mozaik Harita bulunmakta. Harita kutsal topraklar Kudüs’ü de içeren dünyanın en eski Orta Doğu haritalarından biri.

M.S. 6. yüzyıldan kalma harita, Filistin’den Mısır’a kadar İncil’de bahsedilen alanları bizlere tasvir etmekte. Ölü Deniz’de yapılan faaliyetler hakkında da bilgiler vermekte.

19.yüzyılın sonlarında keşfedilen harita, tahminen iki milyon parçadan ibaretmiş. Günümüzde birçok kısmı kayıp olsa da, bu haliyle bile oldukça önemli bir eser. Bu arada kiliseye giriş ücreti 1 Ürdün Dinarı (JOD).

Arkeolojik Park: Şehrin her yerinden mozaik fışkırıyor desem yeridir. Bu yüzden de arkeolojik çalışmalar ve kazılar devam etmekte. Güzel mozaik eserleri görebileceğiniz Arkeolojik Park’a giriş ücreti 3 JOD. JordanPass geçerli.

Mozaikler ile bağdaşan bu şehirde 1992 yılında kurulmuş bir Mozaik Okulu bulunmakta. Burada mozaik üretimi ve restorasyonu hakkında eğitimler verilmekte.

Roma Katolik Kilisesi: Güzel bir fotoğraf arşivi, zeminde mozaikler, yer altı tünelleri ve bir kuyu. Ziyareti hak eden bir kilise. Kulesine çıkılabiliyor. Giriş ücreti 1 JOD.

Apostles Church (Havariler Kilisesi): On iki Havarilere adanan 6. yüzyıl mozaiklerine sahip kilise şehir merkezinin güneyinde yer alıyor. İlginç hayvan ve bitki mozaiklerinin yanı sıra Deniz Tanrıçası Thalassa’nın mozaiğini de zeminde görebilirsiniz. Giriş ücreti 3 JOD. JordanPass geçerli.

Kral Hüseyin Cami: Sürekli kiliseden bahsedip durdum. Şehrin en büyük camisini de listeme alayım. Altın kubbesi ile dikkatleri çeken yapı, 2005 yılında inşa edilmiş. Ulu Cami olarak da adlandırılmakta.

Artık şehirden kopup yola revan olabiliriz

Umm ar-Rasas: Madaba şehrinin 30 kilometre güneydoğusundaki Umm ar- Rasas, Roma döneminden kalma bir arkeolojik alan. 2004 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilen bölgede, parça parça iyi şekilde korunmuş mozaikler bulunmakta.

Alana giriş yaptıktan sonra kurak ortamda yaklaşık 500 metre yürümeniz gerekiyor. Güneş ışınları konusunda uyarayım.  Giriş ücreti 2 JOD. JordanPass geçerli.

Kral Yolu: Tarihi Kral Yolu, ülkenin 3 ana yolundan biri. Zamanında Afrika’yı Mezopotamya’ya bağlayan eski bir ticaret yolu. Aynı zamanda Müslümanlar için de bir hac yolu. Vadinin içinde bol kıvrımlı yollardan geçerken çok güzel manzaralara şahit olduk.

Kral Yolu’nu devam ederken Karak şehrine uğramamak olmazdı.

Karak Kalesi: Ürdün’ün en iyi korunmuş Haçlı kalelerinden biri. 12. yüzyılda inşa edilmiş büyük bir yapı. Müslümanlara karşı savunma ve korunma için yapılan kale, tarih boyunca Eyyübiler, Memlükler, Osmanlılar gibi birçok devletin egemenliği altına girmiş.

Çok sayıda yer altı geçidine ve çok güzel bir vadi manzarasına sahip kale, bizim gibi güneye doğru inen turistlerin uğrak noktası haline gelmiş durumda.

2005 yapımı Cennetin Krallığı filmindeki bazı sahnelerin çekildiği kalenin giriş ücreti 2 JOD.

The Lowest Point on Earth Müzesi: Güneye doğru ilerlerken bu müzeye de uğrayalım istedik. Lut Mağarası’nın hemen yakınında bulunan müze virgül şeklinde tasarlanmış. Müzede mozaikler, 4500 yıllık çanak çömlek ve antik eşyalar sergilenmekte. Açıkçası bizi pek tatmin etmedi. Giriş ücreti 2 JOD. Sonuç olarak yolumuzu uzattığımız için pişmanız İlginiz varsa ve yolunuz düşerse bu müzeye uğranabilir.

Shobak Kalesi (Montreal Crusader Castle): Günün son aktivitesi Shobak kasabasında bulunan kaleyi gezmek. Burası Karak Kalesi gibi 12. yüzyılda inşa edilmiş bir Haçlı kalesi. Güzel bir manzaraya sahip. Ancak kalıntılardan geriye çok bir şey kalmamış.

Kaleye güvenilir yollardan su temini için yapılan tüneller görülmeye değer. Kaleye giriş ücreti 1 JOD, JordanPass geçerli.

Belki de Ürdün gezimizin en durağan gününü geride bıraktık. Artık merakla beklenen günler başlıyordu. Bunlardan ilki ise Dünyanın Yeni Yedi Harikasından biri olan Petra Antik Kenti idi.

Madaba Konaklama

Moab Land Hotel: Otelimiz yukarıda bahsettiğim Saint George Kilisesi’nin hemen karşısında idi. Konum olarak çok iyi bir yerdeydi, ancak duşu için aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Terasta açık havada kahvaltı imkanı ise olumlu özelliklerindendi. Fiyatı ise diğer konakladığımız yerlere göre bir tık pahalıydı.

Karak Turkish Grill Restaurant: Karak’ta çarşıyı gezerken tesadüfen gördüğümüz bu restoranda karışık kebap tarzı bir şey yedik. Lezzet olarak idare ederdi.

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Nebo Dağı (Mount Nebo)

Başkent Amman’a 35, bağlı bulunduğu il olan Madaba’ya 10 kilometre uzaklıktaki Nebo Dağı, Tevrat’a göre Hz. Musa’nın Vadedilen Toprakları gördüğü ve öldüğü dağ. Dağa giriş ücreti 2 Ürdün Dinarı (JOD).

Dar ve kıvrımlı yollardan güzel bir manzara eşliğinde çıkılan dağın tepesi panoramik bir seyir fırsatı sunmakta. Tevrat’a göre Hz. Musa’ya vadedilen topraklara bakmak farklı bir deneyim…

Tepede esrarengiz bir Yılan Anıtı bulunmakta. Bu anıt Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesi ile Hz. Musa’nın kullandığı asanın burada yılana dönüşmesini tasvir etmekte.

Dağın tepesinde Hz. Musa’nın ölüm yerinin anısına yapılmış bir kilise bulunuyor. Kilisenin zemini muhteşem figürlere sahip mozaiklerle dolu. Kilise haricinde bölgenin tarihini anlatan küçük de bir müze bulunuyor.

Bir dini bölgeden ayrılıp diğer dini bölgeye doğru yol aldık.

Baptism Site (El- Mağtas)

El- Mağtas (Al – Maghtas) Arapça “batırma” ve “vaftiz” anlamlarına gelmekte. Burası Ürdün Nehri kıyısında yer alan bir arkeolojik vaftiz alanı. Hz. İsa’nın vaftiz yeri olarak kabul edilmekte. Bu yüzden de kutsal sayılmakta. 2015 yılından beri UNESCO tarafından Dünya Mirası Listesi’ne alınmış bir alan.

Alana ulaşabilmeniz için ücretsiz olan servisleri kullanmak zorundasınız. Servisle belli bir alana kadar gelinebiliyor. Yolun geri kalan kısmını ise gruplar halinde (rehber eşliğinde) yürüyerek katediyorsunuz.

Bu bölge için 1967 yılında 6 Gün Savaşları yaşanmış. Sonrasında da bölgeye mayınlar döşenmiş. İsrail Ürdün Barış Antlaşması’nın 1994 yılında imzalanması ile alan mayınlardan arındırılmış, turist ve hac ziyaretine açılmış. Her yıl 6 Ocak’ta, Hz. İsa’nın vaftizini kutlamak için yapılan Epifani bayramı nedeniyle buraya binlerce kişi gelmekte.

Vaftiz bölgesinde bulunduğumuz zamanlarda İsrail tarafında hareketlilik vardı. Vaftize denk gelmemiz bizim için farklı bir deneyim oldu

Bu bölgeye giriş ücreti 12 JOD. Eğer Jordan Pass’i avantajlı ücretle aldıysanız 8 JOD gibi bir ücrete girebiliyorsunuz.

Artık Ürdün’ün Ölü Deniz’ine geçebiliriz.

Ölü Deniz

Dünyanın en alçak noktası nerede biliyor musunuz? Bu unvanın sahibi, deniz seviyesinin yaklaşık 400 metre altında olması ile Ölü Deniz. Lut Gölü ise Ölüdeniz’in diğer adı.

Gölün bir özelliği daha bulunmakta. Yüzde 30’un üzerindeki tuzluluk oranı ile dünyanın en tuzlu göllerden biri. Oldukça yüksek olan tuz oranı suda batmanızı da engellemekte. Bu haliyle çok ilginç görüntüler ortaya çıkmakta. Su yüzeyinde hiç efor sarf etmeden gazetenizi, kitabınızı okuyabilirsiniz.

Göl kenarında bazı plajlar bulunmakta. Ancak girişler ücretli. En az 15 – 20 JOD gibi bir ücretten bahsediliyor. Biz plaj yakınlarında bir yerde girmeyi denedik. Yüksek tuz oranından dolayı özellikle vücudumuzun bazı bölgelerinde yanma hissi oldu. Girmemizle çıkmamız bir oldu diyebilirim. İnsanlar saatlerce burada nasıl kalıyor anlamış değilim. Başınızı suya sokmamanız gerektiğini bu vesileyle hatırlatayım

Bu arada Ölü Deniz’den çıkarılan minerallerin sağlığa iyi geldiği düşünülmekte. Çevrede gölden çıkarılan minerallerden yapılan güzellik ürünlerine ulaşabileceğiniz pek çok merkez bulunuyor. Ayrıca plajlarda bulunan çamurla da çamur banyosu yapabiliyorsunuz.

Üzülerek söylemeliyim ki, Ölü Deniz de diğer doğal kaynaklar gibi yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Yıllar geçtikçe suyu azalan göl, kuruma yolunda ilerliyor.

Ölü Deniz sonrası hedefimiz Wadi Mujib’di.

Wadi Mujib

Günün son aktivitesi, belki de en merak edileni. Wadi Mujib Amman’a 90, Madaba’ya 60 kilometre uzaklıkta bir kanyon. İçinden nehir geçmekte. Ülkemizdeki Saklıkent’in çok gelişmiş versiyonu diyebilirim.

Kanyonda dört farklı parkur bulunmakta. Bizim gibi amatörler için en kolayı ve yapılabiliri Siq Trail denilen parkur. Diğerleri için rehber gerekiyor. Siq Trail hızınıza göre 2-3 saat sürmekte.

Parkur için bazı öneri ve uyarılarım olacak. Öncelikle yürüyeceğinizi, tırmanacağınızı ve suya gireceğinizi bilmelisiniz. Bunun için sıkı bir ayakkabı ya da su ayakkabısı tercih etmelisiniz. Kıyafetiniz yüzmeye uygun bir kıyafet olmalı. Parkur boyunca takmak zorunda olacağınız can yeleklerini de hatırlatayım.

Böylesi muhteşem bir atmosferi kayıt altına almak istersiniz herhalde Suya tamamen gireceğinizi düşünürsek yanınıza cep telefonu için su geçirmez kılıf ya da aksiyon kamerası almanız gerekiyor.

Bazı yerleri tırmanmak gerçekten zorlayıcı olabilmekte. Bunun için halatlar konulmuş. Bazı yerlerde halatlar da yeterli olmuyor, görevli arkadaşlar yardımcı oluyorlar.

Siq Trail parkurunun bittiğini küçük bir şelaleye ulaştığınızda anlıyorsunuz. Her güzel şey gibi bu yolculuğun sonu da burası  Aynı yolu dönmeniz gerekiyor. Ancak kısıtlama yok, isterseniz ve zamanınız varsa birkaç kere aynı parkuru bitirebilirsiniz

Wadi Mujib Nisan başından Ekim ayı sonuna kadar ziyaretçilerine açık. Diğer aylar için izin almak gerekiyor.

Hayatımın en güzel deneyimlerinden biri diyebilirim. Uzun zamandır bu kadar eğlendiğimi hatırlamıyorum. Giriş ücreti 21 JOD. İsterseniz 5 JOD karşılığı ayakkabı kiralayabiliyorsunuz. Her kuruşuna değeceğini tekrar vurgulamak istiyorum

Maceraya doyduğumuz günün ardından konaklama için Madaba şehrine dönmemiz gerekiyordu. Kullandığımız yol üzerinde Ölü Deniz Müzesi yer almakta. Bu müzede Ölüdeniz’i panoramik olarak seyredebilir, muhteşem gün batımına çay – kahve eşliğinde tanık olabilirsiniz.

Aynı yolun yakınlarında Ma’in Hot Springs adında bir bölge var. Burası sıcak kaynak suların havuzlara döküldüğü bir yer. Giriş ücreti 15 dinar (Yemek yiyeceğinizi söylerseniz para almıyorlarmış, söyleyip söylememek size kalmış ). Halka açık yere ekstra ücret ödemezken havuzun olduğu otel artı ücret alıyormuş. Wadi Mujib’den sonra ilgimizi çekmediği için ve o kadar ücret ödemek istemediğimizden ötürü burayı pas geçtik. Mozaikler Şehri Madaba’ya vardık.

Bahsettiğim yerlerin haritadaki konumunu da şöyle bırakayım.

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel

Amman, Ürdün’ün en büyük şehri ve başkenti. Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan Amman, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent.

Böylesine tarihi olan bir şehir için günümüzde çok güzel şeyler söylemek mümkün değil. Şehir merkezi biraz kalabalık. Trafik anlamında kaos hakim. Yayaya saygı yok. Şehir içi ulaşım pek gelişmemiş. Bunların yanında güvenlik anlamında bir sıkıntı gördüğümü söyleyemem.

Amman Gezilecek Yerler

Roma Amfiyatrosu: Şüphesiz başkentte en fazla ziyaret edilen yer. M. S. 2. yüzyılda yapılan tiyatro, 6000 kişi kapasiteli.  Oldukça etkileyici görünüme sahip olan tiyatro, ziyaret haricinde konserler gibi kültürel etkinliklere de ev sahipliği yapıyor. Giriş ücreti 2 Ürdün Dinarı. Jordan Pass sahiplerine ücretsiz.

Tiyatronun yan taraflarında bulunan Folklor Müzesi ve Ürdün Popüler Gelenekler Müzesi de ilgisi olanlar için tercih edilebilir. Müzik ve benzeri şovlar için inşa edilmiş Odeon binası ise tiyatronun hemen yanında yer alıyor.

Roman Nymphaeum: Roma döneminde adı “Philadelphia” olan Amman’ın o dönemdeki ana çeşmesi. Amfitiyatro ile aynı dönemde yapılan Nymphaeum, tiyatroya oldukça yakın konumda bulunuyor.

Amman Kalesi (Amman Citadel): Amman’ın en yüksek tepelerinden birine kurulmuş kalenin tarihi çok eski çağlara dayanıyor. Birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, birçok kez yeniden inşa edilmiş. Roma, Bizans, Emevi gibi egemenliklere şahitlik etmiş. Kalenin en önemli yapısı olarak Roma döneminden kalma Herkül Tapınağı gösterilmekte. Bu yapının tarih boyunca tamamlanmadığı söylenmekte.

Kalenin içinde kalan bir diğer önemli yapı Emevi Sarayı. 720 yılında yaptırılmış. Kubbeli bir girişe sahip.

Bölgede bir de Arkeoloji Müzesi bulunuyor. Kaleye gelmişken 1951 yılında hizmete açılan bu müzeyi de gezmeniz tavsiyemdir.

Kalenin birçok noktasından Amman şehrini fotoğraflayabilirsiniz. Tepeden Roma Tiyatrosu ve Odeon rahatlıkla görülebilmekte.

Kalenin giriş ücreti 3 Ürdün Dinarı. Jordan Pass sahiplerine ücretsiz.

Grand Husseini Cami: Adını, Arap İsyanı’nı başlatıp, kendini Hicaz Kralı ilan eden Şerif Hüseyin’den alan cami 1924 yılında inşa edilmiş. Eski bir caminin yerine tekrar yapılmış. Merkezi konumda, önünde birçok seyyar satıcı görmeniz mümkün.

Rainbow Caddesi: Amman’ın ünlü caddesi. Genelde gençlerin takıldığı kafe ve restoranlar bulunuyor. Özellikle akşamları oldukça hareketli. Trafiğe açık olmasa daha iyi olabilirmiş.

Ürdün Müzesi: Ürdün’ün en büyük müzesi. 2014 yılında inşa edilmiş. İnsanlık tarafından şimdiye kadar yapılmış en eski insan heykelleri dahil birçok arkeolojik esere sahiplik yapan müzenin giriş ücreti 5 Ürdün Dinarı.

Kral I. Abdullah Camii: Bağımsız Ürdün’ün ilk kralı olan I. Abdullah’ın adını taşıyan cami, 1989 yılında tamamlanmış. İlginç minareleri ve mavi kubbesiyle dikkatleri çeken yapı avlusuyla beraber yaklaşık 10 bin kişiye hizmet vermekte.

Ortodoks Patrikhanesi: Caminin hemen karşısında bir Ortodoks Patrikhanesi bulunuyor. Ülkenin yaklaşık yüzde 90’ı Müslüman olsa da, Hıristiyanların da azımsanmayacak kadar olduğunu söylemekte fayda var.

Kral Hüseyin Cami: Burası Ürdün’ün en büyük camisi. Şehir merkezinin yaklaşık 15 kilometre batısında yer alan cami, 2005 yılında inşa edilmiş. İhtişamlı yapısıyla dikkatleri çeken cami kare planda ve 4 minaresi bulunuyor.  Caminin yakınında Otomobil Müzesi yer alıyor.

Kraliyet Otomobil Müzesi: Araba severler için müthiş bir müze. Kral Abdullah’ın isteği ile 2003 yılında açılan müze, eski araçlardan en modern araçlara, motosikletlere uzanan geniş bir yelpazede modellere sahip. Wadi Rum’da çekilen “The Martian (Mars)” filmindeki uzay aracı da bu müzede sergileniyor.  Giriş ücreti 3 Ürdün Dinarı. Müzenin hemen yanında bir de Çocuk Müzesi bulunuyor.

Abu Darwish Cami: Dış mimarisi oldukça ilgi çekici olan cami, Amman’ın en güzel yapılarından. 1961 yılında siyah beyaz taşlar kullanılarak inşa edilen eser, görülmesi gereken yerlerden.

Yedi Uyurlar Mağarası: Dünyanın 33 farklı yerinde, Eshab-ı Keyf’in 309 yıllık uykuya daldığı iddia edilen mağaralar bulunmakta. Bunlardan biri de Amman’da bulunuyor. Mağaranın olduğu her yer gibi burada da Eshab-ı Keyf’in kendi ülkelerinde uykuya dalındığı görüşünü savunulmakta. Yedi Uyurlar Mağarası’nın dördünün de ülkemizde olduğunu hatırlatayım.

Salt Türk Şehitliği: Salt, Amman’ın yaklaşık 30 kilometre doğusunda bir kent. Burası Osmanlı zamanında Ürdün’deki merkez imiş. Birinci Dünya Savaşında İngilizlerle yapılan çatışmalar sonucu şehit olanlar için burada bir şehitliğimiz bulunuyor.

Şehitliğin yakınında bir mağara bulunuyor. Bu mağarada şehitlerimizin naaşları bulunmuş. Burada temsili bir kabir bulunmakta. Bize bu yerleri orada görevli, çat pat Türkçe bilen Mısırlı bir abimiz gezdirmişti.

Salt şehrinde bir de arkeoloji müzesi ve Abu Jaber Müzesi bulunuyor. Müzeseverler buraları değerlendirebilir.

Vaktiniz ve ilginiz varsa Amman’ın doğusunda birçok çöl kaleleri bulunuyor. UNESCO Listesi’ndeki Kuseyr Amra, Arap Ayaklanması’nın öncülerinden Lawrence’in operasyonlarını yönettiği Azrak Kalesi ile Qasr Al-Hallabat ve Qasr al-Kharaneh gezilecek yerler arasında.

Amman’a Nasıl Gidilir?

Ülkemizden başkent Amman’a her gün direkt seferler bulunmakta. Türk Hava Yolları ve Ürdün Kraliyet Havayolları İstanbul’dan, Pegasus ise Ankara’dan uçuşlar düzenliyor.

Amman’da Kaç Gün Kalınır?

Sadece Amman merkezi gezecekler için 1 gün yeterli olur diye düşünüyorum. Salt bölgesine, kuzeydeki Jerash kentine gidecekler +1 gün daha konaklamaları mantıklı olacaktır.

Amman Konaklama

Sydney Hotel: İki gün konakladığımız otel merkeze ve Roma Amfitiyatrosu’na yakın sayılabilecek konumuyla, kahvaltısı ve odasının temizliğiyle bizden geçer not aldı. Tek sıkıntısı araçla otele giderken haritanın bizi yanlış yönlere sokmasıydı

Amman Yemek

Ülke Müslüman olduğu için yemeklerden yana endişe duymadık. Yöresel yemeklerin yanında “shawarma” adı verilen döner, çoğunlukla tercih ettiğimiz öğün oldu.

Al Quds: Ülkenin yöresel lezzetlerinden olan Maklube’yi burada denedik. Hayal kırıklığına uğradığımızı söylemeliyim. Restoran tercihiniz bu mekan olacaksa farklı tatlar denemenizi öneririm.

Habibah Künefe: İnsanların künefe için sıraya girdiği bir yer burası. Buraya gelmeden önce de o kadar güzel yorumlar okuduk ki; künefe seven biri olarak buraya gelmemek olmazdı. Ücreti orta karar, ancak tadı bizim damak zevkimize uymadı.

Mr. Krepe: Rainbow Street’te dolanırken fark ettiğimiz bu kafede waffle denedik. Lezzet olarak güzel olsa da, porsiyonu azdı ve ücreti fazlaydı.

Başkent Amman’dan sonraki hedefimiz kuzeydeki Jerash Antik Kenti’ni görmekti…

Dip Not: Başkent Amman, ülke genelinde turistik anlamda en geri kalan şehir olabilir. Ürdün, aslında çok turistik bir ülke.

Gezmek Güzel Şey & Hayat Gezince Güzel